«Μετέωρος» ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός μετά την καθήλωση των ρωσικών Soyuz

Οι εκτοξεύσεις αναβάλλονται

Μετά τον παροπλισμό των διαστημικών λεωφορείων, τα Soyuz είναι τα μόνα που μπορούν να μεταφέρουν πληρώματα στον ISS   (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

H ρωσική υπηρεσία Διαστήματος ανέβαλε για μερικές ημέρες την αλλαγή πληρώματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), καθώς συνεχίζει τις έρευνες για τη συντριβή ενός μη επανδρωμένου πυραύλου Soyuz στη Σιβηρία την περασμένη εβδομάδα. Αξιωματούχοι προειδοποιούν τώρα ότι ο σταθμός ίσως χρειαστεί να εκκενωθεί αν δεν ξαναρχίσουν έγκαιρα οι πτήσεις.

Στις 24 Αυγούστου, ένα μη επανδρωμένο φορτηγό σκάφος Progress, φορτωμένο με 3,5 τόνους προμηθειών για τον ISS, απέτυχε να φτάσει σε τροχιά και συνετρίβη στα Αλταϊκά Όρη, όπου οι έρευνες συνεχίζονται για τον εντοπισμό του.

Το διαστημικό μεταγωγικό είχε εκτοξευτεί από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ με πύραυλο Soyuz, το μόνο μέσο που μπορεί να μεταφέρει πληρώματα στον ISS, μετά τον παροπλισμό των αμερικανικών διαστημικών λεωφορείων.

Η συντριβή ήταν η πολλοστή αποτυχία για τη ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos τους τελευταίους μήνες, μετά την απώλεια συνολικά πέντε δορυφόρους σε τρεις εκτοξεύσεις.

Όπως φαίνεται, οι επανειλημμένες αποτυχίες των Ρώσων θα επηρεάσουν το πολυεθνικό τροχιακό εργαστήριο του ISS, καθώς τα Soyuz καθηλώνονται για ελέγχους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η συντριβή προκλήθηκε είτε από πρόωρη απενεργοποίηση του πυραυλοκινητήρα του ανώτατου σταδίου του Soyuz, είτε σε αποτυχία κατά την αποσύνδεση των δύο τελευταίων σταδίων.

Όπως αναφέρει το ρωσικό πρακτορείο Ria Novosti, η επιστροφή τριών αστροναυτών από τον ISS αναβλήθηκε για τις 16 Σεπτεμβρίου, αντί στις 8 του μήνα όπως είχε προγραμματιστεί. Επιπλέον, οι τρεις αστροναύτες που θα τους αντικαταστήσουν θα αναχωρήσουν από το Μπαϊκονούρ στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, αντί στις 22 Σεπτεμβρίου.

Όπως όμως αναμεταδίδει το Reuters, αξιωματούχος της Roscosmos δήλωσε ανώνυμα στο πρακτορείο Interfax ότι ο ISS θα πρέπει να εκκενωθεί αν το νέο πλήρωμα δεν μπορέσει να αναχωρήσει από τη Γη μέχρι τα τέλη Νοέμβρη.

Θα ήταν η πρώτη φορά που ο σταθμός μένει άδειος από την εκτόξευση του πρώτου τμήματός του το 1998.

Και αν το χρονοδιάγραμμα αλλάξει όσον αφορά τις επανδρωμένες αποστολές στο συγκρότημα, το ίδιο ίσως χρειαστεί να συμβεί και με τις μη επανδρωμένες αποστολές ανεφοδιασμού.

Το Νοέμβριο προγραμματίζεται να ταξιδέψει στον ISS το πρώτο ιδιωτικό σκάφος ανεφοδιασμού, κατασκευασμένο από την αμερικανική εταιρεία Space X -η NASA έχει αποφασίσει να αναθέσει όλες τις διαστημικές μεταφορές στον ιδιωτικό τομέα.

Το σταθμό εξυπηρετούν επίσης μη επανδρωμένα μεταγωγικά από την Ευρώπη και την Ιαπωνία.
in.gr

Σελήνη, η σωματοφύλακας της Γης

Ερευνώντας την... ατυχία του Ουρανού, ο άξονας του οποίου βρίσκεται στον ισημερινό του, αντιλαμβανόμαστε πόσο ο δορυφόρος της Γης μάς προφυλάσσει από την έλξη των άλλων πλανητών

Ενα από τα μεγαλύτερα άλυτα, μέχρι σήμερα, μυστήρια του ηλιακού συστήματος είναι ο «παράξενος» τρόπος περιστροφής του πλανήτη Ουρανού. Ενώ οι άξονες όλων των άλλων πλανητών είναι σχεδόν κάθετοι στην τροχιά τους, ο άξονας του Ουρανού είναι σχεδόν παράλληλος, έτσι ώστε ο βόρειος πόλος του πλανήτη έχει συνεχώς για 40 χρόνια ημέρα και νύχτα συνεχώς για άλλα τόσα χρόνια. Είναι φανερό ότι ένα τέτοιο περιβάλλον είναι εξαιρετικά αφιλόξενο για την εμφάνιση ζωής.

Είναι άραγε πιθανό κάποια στιγμή ο άξονας της Γης να αλλάξει κατεύθυνση και ο πλανήτης μας να έχει την ίδια τύχη με τον Ουρανό; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει πρώτα να προσπαθήσουμε να λύσουμε το μυστήριο της κλίσης του άξονα του Ουρανού.
Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται μια έντονη παραφιλολογία σχετικά με το αν αλλάζει θέση ο άξονας περιστροφής της Γης ή αν πρόκειται να αλλάξει στο μέλλον. Οι συνέπειες ενός τέτοιου γεγονότος θα είναι σίγουρα συγκλονιστικές, με την κυριολεκτική και τη μεταφορική έννοια αυτής της λέξης, και θα σημάνουν το τέλος του πολιτισμού στη Γη - τουλάχιστον με τη μορφή που εμείς γνωρίζουμε σήμερα.

Οι αστρονόμοι ωστόσο θεωρούν αυτό το ενδεχόμενο εξαιρετικά απίθανο για τη Γη, παρ' όλο που φαίνεται ότι έχει συμβεί σε άλλους πλανήτες, με κυριότερο παράδειγμα τον Ουρανό. Οι άξονες περιστροφής όλων των πλανητών είναι σχεδόν κάθετοι στο επίπεδο της τροχιάς τους - για παράδειγμα ο άξονας περιστροφής της Γης σχηματίζει γωνία 67,5 μοιρών με το επίπεδο της τροχιάς της.

Η γωνία αυτή είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση του φαινομένου των εποχών του έτους στον πλανήτη μας. Χτυπητή εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελεί ο Ουρανός, ο οποίος έχει τους πόλους του εκεί όπου οι υπόλοιποι πλανήτες έχουν τον ισημερινό τους. Πού οφείλεται άραγε αυτό το φαινόμενο;



Ο Ουρανός έχει τους πόλους του εκεί όπου οι άλλοι πλανήτες έχουν τον ισημερινό τους. Η θέση του ισημερινού του πλανήτη επισημαίνεται από τους λεπτούς δακτυλίους του

Η θεωρία που δεχόμαστε σήμερα για τη δημιουργία του ηλιακού συστήματος προβλέπει ότι όλοι οι πλανήτες δημιουργήθηκαν με άξονες περιστροφής κάθετους στις τροχιές τους. Επομένως ο άξονας του Ουρανού θα πρέπει να «έστριψε» σε κάποια μεταγενέστερη εποχή. Αρχικά είχε υποτεθεί ότι αυτό συνέβη όταν ο πλανήτης αυτός συγκρούστηκε με κάποιο άλλο μεγάλο σώμα του ηλιακού συστήματος, στο μέγεθος της Γης.

Στη συνέχεια ωστόσο έγινε φανερό ότι αυτό δεν μπορούσε να αληθεύει για έναν πολύ απλό λόγο: οι τροχιές των μεγάλων δορυφόρων όλων των πλανητών βρίσκονται στο ισημερινό επίπεδο του κάθε πλανήτη. Μια σύγκρουση του Ουρανού με ένα άλλο σώμα θα άλλαζε τον άξονα του πλανήτη, αλλά θα άφηνε τους δορυφόρους του να περιφέρονται στο αρχικό ισημερινό επίπεδό του.

Εν τούτοις οι δορυφόροι του Ουρανού περιφέρονται στο σημερινό ισημερινό επίπεδο του πλανήτη, γεγονός που σημαίνει ότι η αλλαγή του άξονα περιστροφής έγινε με αργό τρόπο, έτσι ώστε να «παρασυρθούν» μαζί και οι δορυφόροι του. Ο μόνος τρόπος για αργή μεταβολή του άξονα περιστροφής του Ουρανού είναι η συνεχής και ασθενής έλξη κάποιου άλλου σώματος, είτε ενός άλλου πλανήτη είτε ενός από τους δορυφόρους του.

Η έλξη άλλου πλανήτη θα πρέπει να αποκλειστεί, επειδή είναι ικανή να αλλάξει τον άξονα ενός από τους μικρούς πλανήτες, π.χ. του Αρη ή του Ερμή, όχι όμως και του Ουρανού, που είναι ένας από τους τέσσερις μεγαλύτερους πλανήτες του ηλιακού συστήματος. Αρα μένει η περίπτωση της έλξης ενός δορυφόρου.
Ο γάλλος αστρονόμος Ζακ Λασκάρ και η ομάδα του έδειξαν ότι η παρουσία ενός μεγάλου δορυφόρου σε μεγάλη απόσταση από τον Ουρανό μπορεί να ερμηνεύσει την «παράξενη» θέση του άξονα του πλανήτη, τέτοιος δορυφόρος όμως δεν παρατηρείται σήμερα. Ο Λασκάρ και η ομάδα του υποστηρίζουν ότι ο δορυφόρος αυτός, αφού μετακίνησε τον άξονα περιστροφής του Ουρανού, αποσπάστηκε από τον μητρικό πλανήτη κατά τη διάρκεια του όψιμου σφοδρού βομβαρδισμού, όταν οι μεγάλοι πλανήτες του ηλιακού συστήματος σχεδόν συγκρούστηκαν μεταξύ τους.

Το πρόβλημα με αυτό το σενάριο είναι ότι ο δορυφόρος αυτός θα έπρεπε να περιφέρεται σε απόσταση 50 φορές την ακτίνα του Ουρανού και να έχει μάζα το 1/100 της μάζας του πλανήτη.

Ωστόσο ο πιο απομακρυσμένος δορυφόρος του Ουρανού περιφέρεται μόνο στη μισή απόσταση και έχει μάζα μόλις το ένα εκατοντάκις χιλιοστό του πλανήτη. Σαν να μην έφτανε αυτό, το σενάριο κάνει και την επιπλέον υπόθεση ότι αρχικά η τροχιά του Ουρανού είχε αφύσικα μεγάλη κλίση ως προς το μέσο επίπεδο των τροχιών των υπολοίπων πλανητών. Για τους παραπάνω λόγους οι περισσότεροι αστρονόμοι δεν δέχονται σήμερα την ερμηνεία του Λασκάρ.

Πρόσφατα διατυπώθηκε η άποψη ότι το σενάριο της σύγκρουσης είναι συμβατό με το επίπεδο των τροχιών των δορυφόρων του Ουρανού, αν η σύγκρουση είχε συμβεί πριν από τη δημιουργία των δορυφόρων. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο φαίνεται ότι το μυστήριο του άξονα του Ουρανού παραμένει ακόμη άλυτο. Τουλάχιστον όμως τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δείχνουν ότι ένα παρόμοιο σενάριο δεν μπορεί να ισχύσει για τη Γη, η οποία έχει έναν μόνο δορυφόρο: τη Σελήνη. Η επίδρασή της στον πλανήτη μας είναι πολύ καλά γνωστή και δεν είναι ικανή να αλλάξει τη θέση του άξονά του.

Μάλιστα η Σελήνη όχι μόνο δεν μπορεί να αλλάξει τη διεύθυνση του άξονα της Γης, αλλά μας προφυλάσσει και από το δεύτερο τρόπο μετάθεσης του άξονα ενός πλανήτη, δηλαδή την έλξη των άλλων πλανητών.

Με άλλα λόγια αποδεικνύεται ότι η Σελήνη δεν είναι δορυφόρος της Γης μόνο με την αστρονομική έννοια της λέξης. Είναι δορυφόρος και με την αρχική έννοιά της, δηλαδή ένας υπηρέτης που μετα-φέρει το δόρυ του πολεμιστή. Με άλλα λόγια, είναι η σωματοφύλακάς της.
* O κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ

TO BHMA
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ:
http://www.cretalive.gr/

Τρία νεογέννητα άστρα στο κέντρο του γαλαξία

ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟΥ SPITZER ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ

 

Η πρόσφατη ανακάλυψη των αστρονόμων μπορεί να προκαλεί απορίες στους επιστήμονες αλλά συμβάλλει στην κατανόηση του φαινομένου της μαύρης τρύπας

Προ εκπλήξεως βρέθηκε ομάδα γερμανών και αμερικανών αστρονόμων όταν επιχείρησε να εντοπίσει νεαρά άστρα. Πολύ κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας, σε απόσταση δηλαδή 7 και 10 ετών φωτός αντίστοιχα, ανίχνευσε δύο νεογέννητα άστρα. Λίγους μήνες μετά η ανακάλυψη αυτή επιβεβαιώθηκε από γάλλους και αμερικανούς ερευνητές που εντόπισαν με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου Spitzer τη γένεση ενός νέου άστρου κοντά στο κέντρο του γαλαξία.

Τα νέα άστρα (μικροί κύκλοι) στο κέντρο του γαλαξία εντοπίστηκαν από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer. Κάτω, η μεγάλη συγκέντρωση μάζας στον γαλαξία είναι ίσως καθοριστική για τη γέννηση νέων άστρων. Συνολικά ανακαλύφθηκαν τρία τέτοια άστρα-βρέφη. Η ηλικία τους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ανέρχεται στο ένα εκατομμύριο, όταν ο Ηλιος έχει ήδη συμπληρώσει τα 4,6 δισεκατομμύρια έτη και θεωρείται πλέον «μεσήλικας». Η παρατήρηση του κέντρου του γαλαξία δεν είναι εφικτή με οπτικά τηλεσκόπια, καθώς τα πυκνά νέφη αερίων και σκόνης που το περιβάλλουν είναι αδιαφανή στην ορατή ακτινοβολία. Ομως, το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer μπορεί να καταγράψει την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπουν τα διάφορα ουράνια σώματα η οποία, όπως και τα ραδιοκύματα, δεν παρεμποδίζεται από τα αέρια νέφη και τη σκόνη.
Ωστόσο, για τους επιστήμονες παραμένει δυσεξήγητο το γεγονός της γέννησης των νέων άστρων στην κεντρική περιοχή του γαλαξία μας, και μάλιστα τόσο κοντά στην κεντρική, υπερμεγέθη μαύρη τρύπα του και αυτό διότι, εάν τα μοριακά νέφη, δηλαδή αυτά τα αστρικά μαιευτήρια μέσα στα οποία γεννιούνται νέα άστρα, βρίσκονταν σε τόσο μικρές αποστάσεις από τη μαύρη τρύπα, οι τεράστιες παλιρροϊκές δυνάμεις της θα τα διέλυαν προτού προλάβουν να σχηματιστούν νέα.
Οι δυνάμεις αυτές οφείλονται στο γεγονός ότι, επειδή η βαρυτική έλξη της μαύρης τρύπας μειώνεται όσο απομακρυνόμαστε από αυτήν, το τμήμα του μοριακού νέφους που βρίσκεται πλησιέστερα έλκεται με περισσότερη δύναμη από αυτό που βρίσκεται μακρύτερα. Η ανίχνευση όμως των τριών νέων άστρων αποδεικνύει ότι, πράγματι, είναι δυνατό να σχηματιστούν άστρα κοντά σε υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.
Πώς ακριβώς δεν είναι ακόμη απολύτως κατανοητό. Η ανακάλυψη, όμως, αυτή υποδεικνύει ότι ίσως τα μοριακά νέφη γύρω από το γαλαξιακό κέντρο είναι πυκνότερα απ' όσο νομίζαμε προηγουμένως. Γιατί στη συγκεκριμένη περίπτωση η μεγαλύτερη πυκνότητα θα βοηθούσε τα μοριακά νέφη να υπερνικήσουν τις παλιρροϊκές δυνάμεις της μαύρης τρύπας, επιτρέποντάς τους όχι μόνο να επιβιώσουν στο ακραίο περιβάλλον αλλά και να καταρρεύσουν σχηματίζοντας νέα άστρα.
Αυτό υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, και η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, μέλος της ομάδας των ερευνητών που έκανε την πρώτη ανακάλυψη των νεογέννητων άστρων. Οι παρατηρήσεις τους έγιναν με τη συστοιχία των ραδιοτηλεσκοπίων της Πολύ Μεγάλης Διάταξης (Very Large Array-VLA) που βρίσκεται στην έρημο του Νέου Μεξικού. Η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς πιστεύει, πάντως, ότι οι επιστήμονες βρίσκονται σε καλό δρόμο. «Συνδυάζοντας έρευνες σαν τη δική μας με καθαρά θεωρητικούς υπολογισμούς για τη γέννηση άστρων σε τόσο ακραίες καταστάσεις όπως αυτή ευελπιστούμε στην κατανόηση αυτών που συντελούνται κοντά στη μυστηριώδη μαύρη τρύπα».
Η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς με έμμεσο τρόπο επισημαίνει ότι οι νέες ανακαλύψεις δημιουργούν πολλά ερωτήματα. Σε ποιο βαθμό αντιλαμβάνονται οι επιστήμονες τις διαδικασίες που οδηγούν στη δημιουργία νέων άστρων, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη πυκνότητα ύλης;
Πλέον, πολλές ερευνητικές ομάδες, κυρίως στις ΗΠΑ, εργάζονται πυρετωδώς προκειμένου να διευρύνουν τις γνώσεις τους για τη δημιουργία νέων άστρων, ακόμη και στις πιο ακραίες συνθήκες. Πραγματικά, οι συνθήκες στο γαλαξιακό κέντρο διαφέρουν κατά πολύ από αυτές που επικρατούν σε ένα πιο απομονωμένο μοριακό νέφος. Κατ' αρχάς, οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις είναι πολύ μεγαλύτερες, ενώ τα πανίσχυρα μαγνητικά πεδία, οι παλιρροϊκές δυνάμεις κ.λπ. επηρεάζουν σημαντικά το μηχανισμό δημιουργίας νέων άστρων, καθιστώντας παράλληλα το πρόβλημα πιο δύσκολο στην επίλυσή του. Επιπλέον, είναι πιθανό τα άστρα πολύ μεγάλης μάζας να λειτουργούν με κάποιον τρόπο ως καταλύτες στη γένεση νέων άστρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα από τα νεογέννητα άστρα εκτοξεύονται με τεράστια ταχύτητα στο διάστημα, έξω από την περιοχή που έχουν σχηματιστεί. Ωστόσο, μέχρι στιγμής αγνοούμε το ρόλο που διαδραματίζουν οι επικρατούσες συνθήκες στο κέντρο του γαλαξία μας για την πρόκληση αυτών των φαινομένων.
© Science Illustrated
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Πώς μοιάζει μια μαύρη τρύπα όταν «καταπίνει» ένα αστέρι;

Στα τέλη του προηγούμενου Μαρτίου, ένας δορυφόρος της NASA ανίχνευσε μια ασυνήθιστη ενεργειακή έκρηξη στον αστερισμό του Δράκοντα (Draco). … Σύμφωνα με την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία, η έκρηξη οφείλονταν σε μια τεράστια μαύρη τρύπα την ώρα που «κατάπινε» ένα άστρο. Το βίντεο που ακολουθεί και δημοσίευσε η NASA, δείχνει σε προσομοίωση τι συνέβη την ώρα που η μαύρη τρύπα βρισκόταν σε πλήρη «δράση». Η περιγραφή του συμβάντος, σύμφωνα με τη NASA, είναι η εξής: «Καθώς το αστέρι πέφτει στη μαύρη τρύπα, διαλύεται από τις ισχυρές δυνάμεις που ασκούνται. Τα αέρια εγκλωβίζονται σε ένα δίσκο που περιστρέφεται γύρω από τη μαύρη τρύπα και αναπτύσσονται τεράστιες θερμοκρασίες. Τα αέρια που βρίσκονται στους εσωτερικούς δακτυλίους του σπιράλ κοντά στο κέντρο της μαύρη τρύπας σε συνδυασμό με τις μαγνητικές δυνάμεις και τις ταχύτητες που αναπτύσσονται, δημιουργούν ένα διπλό “τούνελ”. Από αυτό μερικά σωματίδια μπορούν να ξεφύγουν. Τα σωματίδια αυτά κινούνται με ταχύτητες μεγαλύτερες κατά 80 με 90% από αυτήν του φωτός.»

Πόσο μας επηρεάζει η πανσέληνος του Αυγούστου...

Tο μεγαλυτερο φεγγάρι του χρόνου

Η Πανσέληνος του Αυγούστου στις 13 του μήνα στον Υδροχόο, μπορεί να αναστατώσει λίγο τη ζωούλα σου ειδικά αν ανήκεις στο ζώδιο του Ταύρου, του Λέοντα, του Σκορπιού και φυσικά του Υδροχόου. Αυτά λένε οι...αστρολόγοι...αλλά για το φεγγάρι έχουν όλοι λόγο!

Λένε, ότι τα φεγγάρια ήταν δώδεκα, ένα για κάθε μήνα. Μετά οι θεοί αποφάσισαν, να χαρίσουν στους ανθρώπους ακόμη ένα. Το δέκατο τρίτο φεγγάρι, συνδέεται με θρύλους και παραδόσεις...

Για τους παραδοσιακούς λαούς η Σελήνη αντιπροσώπευε πάντα τη σκοτεινή πλευρά της φύσης, την αόρατη όψη της. Εκείνη ελέγχει παλίρροιες, βροχές, ύδατα, πλημμύρες κι εποχές και ως εκ τούτου τη διάρκεια της ζωής. Η Πανσέληνος συμβολίζει την ολότητα, την ολοκλήρωση, την ισχύ και την πνευματική δύναμη.

Για τον βουδισμό η Πανσέληνος και η νέα Σελήνη είναι περίοδοι ισχύος και πνευματικής δύναμης. Για τους Ινδιάνους είναι το φως του μεγάλου πνεύματος αλλά σε κάποιες φυλές η Σελήνη είναι μια μοχθηρή και κακοποιός δύναμη. Για τους Σουμέριους η νύχτα της πανσελήνου ήταν περίοδος προσευχής αγαλλίασης και θυσίας.

Η αρχαιότερη ανάμεσα στις παραδόσεις είναι ο σύνδεσμος του φεγγαριού με το λαγό. Αυτή η ευρεία συσχέτιση, κατά τον Ρόμπερτ Μπράουν, πιστοποιείται από κυλίνδρους της Μεσοποταμίας, σφραγιδολίθους από αχάτη, που βρέθηκαν στη Συρία, κινεζικά αρχαία νομίσματα, τα «φεγγαρόγλυκα» της Κεντρικής Ασίας, καθώς και από τους θρύλους μακρινών μεταξύ τους φυλών και εθνών.

Οι Ινουίτ (Εσκιμώοι) πίστευαν ότι η Σελήνη είναι ένα κορίτσι που τρέχει μακριά από τον αδελφό του, τον ήλιο, επειδή της είχε παραμορφώσει το πρόσωπο πετώντας της στάχτες.

Οι Ίνκας μιλούσαν για μια όμορφη κοπέλα, που ερωτεύτηκε το φεγγάρι και ενώθηκε για πάντα με αυτό.

Στη βόρεια Γερμανία και την Ισλανδία οι Hjuki και Bil είναι δύο νέοι που φαίνονται στη Σελήνη να κουβαλούν ένα φορτίο υδρόμελι.

Οι «βιβλικά σκεπτόμενοι» τοποθέτησαν στον δίσκο της Σελήνης το πρόσωπο της «δακρυρροούσας Μαγδαληνής», ή του Ιούδα Ισκαριώτη.

Οι «σεληνομανείς» υπνοβατούν, οι πληγές ματώνουν εντονότερα, τα θεραπευτικά βότανα που μαζεύονται αυτή τη μέρα έχουν αυξημένες θεραπευτικές ιδιότητες. Τα δέντρα, που κλαδεύονται μπορεί να ξεραθούν. Η αστυνομία σε πολλές περιοχές της υφηλίου ενισχύει τις περιπολίες, αφού υπάρχει η πίστη ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται και οι μαίες βρίσκονται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα, καθώς πιστεύουν ότι την πανσέληνο γεννιούνται περισσότερα μωρά.

Η Σελήνη καταλαμβάνει σημαντική θέση στους μύθους, τις παραδόσεις και τις δοξασίες και του ελληνικού λαού.

Γνωστές από αρχαιοτάτων χρόνων οι μάγισσες της Θεσσαλίας, αλλά και η Μαγεία της Κρήτης. Με τις νεράιδες και τα ξωτικά, όπως πίστευαν σε πολλές νησιωτικές περιοχές, να πλημμυρίζουν τη νύχτα της αυγουστιάτικης πανσελήνου τα δάση για να σκορπίσουν έρωτα σε ό,τι αγγίζουν με το ραβδί τους και να φεύγουν, λίγο προτού ξημερώσει.

Οι πρόγονοί μας βάφτισαν στη μυθολογία τη Σελήνη Εκάτη. Τη λάτρευαν και την έτρεμαν. Κάποιοι πίστευαν ότι είναι η κόρη του Δία και της Δήμητρας, άλλοι της Ήρας και του Περσέα κι άλλοι την ταύτιζαν με την Άρτεμη.

Οι αστρολόγοι υποστηρίζουν ότι η είσοδος της Σελήνης στο εκάστοτε ζωδιακό σημείο δημιουργεί έντονη επιρροή και επίδραση στα ανθρώπινα συναισθήματα.

Η κοινότητα αστρονόμων και αστροφυσικών έχει διχαστεί επανειλημμένως σχετικά με την παρατήρηση και καταγραφή διάφορων φαινόμενων στην επιφάνειά της.

Από τη Σεληνιακή «παραφιλολογία» δεν θα μπορούσαν να λείψουν και οι αναπόδεικτες θεωρίες, οι οποίες την παρουσιάζουν, άλλες σαν ένα «κούφιο» τεχνητό δορυφόρο, άλλες σαν ένα κοσμικό εργαστήριο νοημόνων εξωγήινων όντων κι άλλες σαν έναν προχωρημένο σταθμό του γήινου πολιτισμού.

Τις προηγούμενες δεκαετίες Αμερικάνοι και Ρώσοι δραστηριοποιήθηκαν έντονα για την «κατάκτηση» και την αποκάλυψη των μυστικών της Σελήνης. Δαπανήθηκαν τεράστια χρηματικά ποσά, εγκαταστάθηκαν και τέθηκαν σε λειτουργία πανάκριβα όργανα μετρήσεων, διενεργήθηκαν δεκάδες διαστημικές αποστολές, δόθηκαν, ή διέρρευσαν στη δημοσιότητα αναρίθμητες έρευνες και μελέτες, γράφτηκαν εκατοντάδες βιβλία και τελικά το φεγγάρι αφέθηκε και πάλι στους ποιητές και τους ερωτευμένους.

Η επιστημονική άποψη για την Πανσέληνο

Η Σελήνη φτάνει στο μισό της περιστροφής της γύρω από τη Γη, δείχνει την πλευρά της, που φωτίζεται από τον Ήλιο, και φαντάζει στον ουρανό σαν ολοστρόγγυλος φωτεινός δίσκος, ως Πανσέληνος. Από τον ήλιο η Σελήνη φαίνεται σαν να βρίσκεται πίσω από τη γη.

Η Σελήνη έλκει τη Γη, όπως βέβαια και η Γη πολύ περισσότερο τη Σελήνη. Το αποτέλεσμα αυτής της αμοιβαίας έλξης είναι οι παλίρροιες, φαινόμενο που παρατηρείται κάθε έξι ώρες, είτε η Σελήνη βρίσκεται από τη μία πλευρά του πλανήτη μας είτε από την άλλη. Αυτή είναι η μόνη μεγάλη και σημαντική επίδραση της Σελήνης στον πλανήτη Γη, σύμφωνα με τους επιστήμονες.

Η Πανσέληνος του Αυγούστου έχει ένα χαρακτηριστικό, που την κάνει να ξεχωρίζει. Το διαφορετικό, δικό της χρώμα. Ειδικά λίγο μετά την ανατολή της, αλλά και προς τη δύση της.

Όπως εξηγεί ο διευθυντής ερευνών του Ινστιτούτου Αστρονομίας και Αστροφυσικής Αναστάσιος Δαπέργολας, «η Σελήνη τον Αύγουστο, όταν μεσουρανεί, δηλαδή όταν βρίσκεται στο μέγιστο ύψος, δεν φθάνει πολύ ψηλά πάνω από τον ορίζοντα, το φως της φθάνει σε εμάς διατρέχοντας μεγαλύτερο πάχος ατμόσφαιρας με αποτέλεσμα να διαχέεται και να απορροφάται το κυανό τμήμα του χρώματός της και να φθάνει στα μάτια μας πιο έντονο το κόκκινο».

Όσο για την αίσθηση ότι το αυγουστιάτικο φεγγάρι είναι μεγαλύτερο και φωτεινότερο, ο κ. Δαπέργολας εξηγεί ότι αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι το τόξο που διαγράφει η Σελήνη είναι μικρότερο και πιο κοντά στον ορίζοντα, οπότε μας φαίνεται πιο μεγάλο, αν και στην πραγματικότητα, όπως διευκρινίζει ο καθηγητής, η Σελήνη το καλοκαίρι έχει μικρότερη φυσική διάμετρο απ' ότι τον χειμώνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

www.cretalive.gr

Η Σελήνη, οι κόρες της, οι μύθοι και οι δοξασίες

Μύθοι και μυστήρια περιβάλλουν το φεγγάρι από γενέσεως κόσμου. Ο άνθρωπος πίστευε ότι η Σελήνη -όπως και ο Ήλιος- επηρέαζε τα πάντα γύρω του. Σκέψη που οδήγησε σε λατρείες, δοξασίες, ημερολόγια, τρόπους ζωής και δουλειάς. Συσχετίστηκε με τη βλάστηση και τον μαρασμό, την υγεία και την αρρώστια, τη γέννηση και τον θάνατο. Αδελφή του Ήλιου και της Ηώς, κατά μία εκδοχή, η Σελήνη πήρε την ονομασία της από το σέλας, που σημαίνει φως και λάμψη. Πολλές δοξασίες και πεποιθήσεις διατηρούνται ως σήμερα. Κάποιοι πιστεύουν ότι οι ημέρες που γεμίζει το φεγγάρι είναι πιο ευνοϊκές, πως διάφορα βότανα πρέπει να κόβονται σε συγκεκριμένες φάσεις του, ενώ ακόμα και για τη γενική καθαριότητα του σπιτιού θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι καταλληλότερες θέσεις του. Μύθοι τη συνδέουν με το σεληνιακό ημερολόγιο, που βασίζεται στους κύκλους των φάσεών της. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η θεά απέκτησε πενήντα κόρες -όσες και οι βδομάδες ενός σεληνιακού έτους- με τον Ενδυμίωνα, στον οποίο ο Δίας είχε χαρίσει αιώνια νιάτα και ύπνο. Η Σελήνη τον συναντούσε τις νύχτες στη σπηλιά του, στο βουνό Λάτμο της Καρίας, όπου κοιμόταν. Οι αρχαίοι φαντάστηκαν την κίνηση της Σελήνης στον ουρανό σαν πέταγμα ή σαν να ιππεύει ζώα όπως το μουλάρι, η γίδα, το ελάφι ή ακόμα και ο κόκορας, όλα ιερά σύμβολά της. Το άρμα της έσερναν βόδια, άλογα ή ελάφια. Εξηγούσαν την εξαφάνισή της, τις εκλείψεις δηλαδή, ως έργο θεριού ή κακού πνεύματος που την καταβρόχθιζε, γι’ αυτό συνήθιζαν τις ημέρες αυτές να κάνουν πολύ θόρυβο με σκοπό να φοβίσουν το θεριό και να την αφήσει στη θέση της. Έχει υμνηθεί άπειρες φορές, ήδη από την αρχαιότητα. Χαρακτηριστικός είναι ο Ομηρικός Ύμνος στη Σελήνη, ο οποίος περιγράφει με μοναδικό τρόπο τις ανταύγειες που χαρίζει η θεά στη Γη και στον αέρα, όταν ανεβαίνει στο άρμα της, μετά το λούσιμό της στα νερά του Ωκεανού, φορώντας στιλπνά φορέματα και χρυσό διάδημα. Όσο για τις σύγχρονες αναφορές, θα ήταν δύσκολο να βρεθεί ποιητής ή στιχουργός που να μην έχει γράψει κάποιο στίχο για το φεγγάρι πηγη newsit.gr

Στον κρατήρα Endeavour του Άρη πλησιάζει το ρομπότ Opportunity

Τελευταίος και μεγαλύτερος σταθμός

Πανοραμική φωτογραφία του κρατήρα από το Opportunity   (Φωτογραφία:  Reuters ) 

Πασαντίνα

Στο χείλος του κρατήρα Endeavour, τον τελευταίο σταθμό του μεγάλου ταξιδιού εξερεύνησης του στην επιφάνεια του Άρη, έφτασε το ρομπότ Opportunity, αναφέρει η NASA.

Την Τρίτη, σύμφωνα με τη NASA, το εξάτροχο ρομπότ έφτασε στο χείλος του κρατήρα που έχει διάμετρο 23 χιλιόμετρα, αρκετά μεγαλύτερη από όσους έχει μελετήσει ως τώρα.

Εκεί το Opportunity θα μελετήσει το έδαφος και τα πετρώματα που, όπως πιστεύουν οι αστροφυσικοί, είναι αρχαιότερα από όσα έχει εξερευνήσει ως τώρα.

Ο Άρης πιστεύεται ότι ήταν πιο ζεστός από σήμερα και είχε νερό στην επιφάνεια του, αλλά το έχασε σχετικά πρόωρα.

Το Opportunity εξερευνά τον Άρη από το 2004 σε μία αποστολή που επρόκειτο να διαρκέσει 90 ημέρες αλλά ήδη μετρά 2680 ημέρες.

Έχει διασχίσει 33,2 χιλιόμετρα στην επιφάνεια του πλανήτη, πραγματοποιώντας δεκάδες στάσεις σε ενδιαφέροντα για τους αστρονόμους σημείο και στέλνοντας στη Γη τεράστιο όγκο δεδομένων για το γεωλογικό παρελθόν του Άρη.

Το άλλο ρομπότ, το Spirit, σταμάτησε να λειτουργεί πέρυσι αφού παγιδεύτηκε στην μαλακή άμμο του Άρη ενώ λόγω του αρεινού χειμώνα οι μπαταρίες του δεν φορτίζονταν.