Έτσι θα είναι ο Ήλιος, όταν δύσει για πάντα!

πηγη

Σε ένα εντυπωσιακό νεφέλωμα παρόμοιο με αυτό της φωτογραφίας εκτιμάται ότι θα μετατραπεί ο Ήλιος μας σε περίπου πέντε δισ. χρόνια. Το φαινόμενο δεν...
αποτελεί καλλιτεχνική απεικόνιση του ηλιακού θανάτου, αλλά μια πραγματική φωτογραφία του Νεφελώματος Ντάμπελ που τράβηξε ο φωτογράφος Μπιλ Σνάιντερ. Τα θεαματικά χρώματα του Νεφελώματος Ντάμπελ οφείλονται, σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην έκλυση υδρογόνου και οξυγόνου Το συγκεκριμένο νεφέλωμα, γνωστό και ως Μ27, βρίσκεται 1.360 έτη φωτός μακριά από τη Γη και είναι ορατό με τη βοήθεια ερασιτεχνικών τηλεσκοπίων ή ακόμη και με… κιάλια. Ο εντοπισμός του μπορεί να έγινε κατά λάθος μέσα στον 18ο αιώνα, ωστόσο οι ειδικοί ακόμη δεν έχουν κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο τα «ετοιμοθάνατα» άστρα εκλύουν αέρια. «Το Μ27, αποτελεί ένα εκ των πλέον λαμπερών νεφελωμάτων στον ουρανό και το κοινό μπορεί να το εντοπίσει με κιάλια εάν κοιτάξει με κατεύθυνση προς τον αστερισμό της Αλεπούς (Vulpecula)» εξηγεί η NASA, η οποία παρουσιάζει την εντυπωσιακή φωτογραφία ως «εικόνα της ημέρας» στην ιστοσελίδα της.

Λύθηκε το μυστήριο της εξαφάνισης των ηλιακών κηλίδων;

Τρεις κορυφαίοι ειδικοί στα θέματα του ήλιου πιστεύουν ότι επιτέλους έλυσαν το μυστήριο πίσω από την εξαφάνιση των ηλιακών κηλίδων, η οποία μερικές φορές μάλιστα κρατάει περισσότερο από το συνηθισμένο, ένα φαινόμενο που προβληματίζει τους αστροφυσικούς για πάνω από δύο αιώνες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ηλιακό φυσικό Πιτ Μάρτενς του πολιτειακού πανεπιστημίου της Μοντάνα, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό “Nature”, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ και το “Science”, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι ηλιακές κηλίδες εξαφανίζονται, όταν συνδυάζονται ασυνήθιστα ασθενή μαγνητικά πεδία στον ήλιο με μια γενικότερη μειωμένη ηλιακή δραστηριότητα.

Οι κηλίδες είχαν εξαφανιστεί από το 2008 έως το 2010, αλλά τελευταία ο ήλιος «ξύπνησε» ξανά. Αν και ο ήλιος περνάει από διαδοχικές φάσεις (κύκλους) 11ετούς εναλλασσόμενης έντονης και χαμηλής δραστηριότητας, οι κηλίδες σπάνια εξαφανίζονται για μεγάλες περιόδους, όπως συνέβη πρόσφατα. Όσο πιο έντονη φάση δραστηριότητας περνάει ο ήλιος (ηλιακό μέγιστο), τόσο αυξάνονται οι κηλίδες στην επιφάνειά του και μαζί τους οι εκρήξεις δισεκατομμυρίων τόνων καυτού πλάσματος που μπορεί να πλήξουν τον πλανήτη μας. Αντίθετα, στη φάση της μεγαλύτερης ηρεμίας (ηλιακό ελάχιστο), οι κηλίδες και οι ηλιακές καταιγίδες είναι σπάνιες.

Στον τελευταίο όμως τέτοιο ηλιακό κύκλο, παρατηρήθηκε μεγαλύτερη του συνηθισμένου διάρκεια της φάσης «νηνεμίας» (780 μέρες στη διάρκεια των ετών 2008-2010), με συνέπεια η περίοδος χωρίς κηλίδες να κρατήσει υπερδιπλάσιο χρόνο σε σχέση με τους προηγούμενους κύκλους (περίπου 300 μέρες), πράγμα που προβλημάτισε τους επιστήμονες, οι οποίοι πασχίζουν να καταλάβουν γιατί ο ήλιος έμεινε για τόσο καιρό ήσυχος, περισσότερο από κάθε άλλη φορά μετά το 1913.

Οι τρεις αμερικανοί επιστήμονες χρησιμοποίησαν στοιχεία από διαστημικά τηλεσκόπια για να συλλέξουν μια πληθώρα δεδομένων σχετικά με τις κηλίδες, τις ηλιακές εκλάμψεις και καταιγίδες και τις μεταβολές των μαγνητικών πεδίων στο βόρειο και στο νότιο πόλο του ήλιου. Οι ποταμοί πλάσματος ρέουν από τον ισημερινό του ήλιου προς τους πόλους του, όπου βυθίζονται, για να επιστρέψουν και πάλι στον ισημερινό του. Αυτός ο αέναος κύκλος, με ταχύτητα περίπου 65 χιλιομέτρων την ώρα, διαρκεί γύρω στα 11 χρόνια. Όμως οι επιστήμονες ανακάλυψαν -μέσα από προσομοιώσεις σε ηλεκτρονικό υπολογιστή- ότι τα ρεύματα του ηλιακού πλάσματος μπορούν να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν τη ροή τους, όπως μια κυλιόμενη σκάλα που δυσλειτουργεί, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη εξαφάνιση των κηλίδων.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η δυνατότητα καλύτερης πρόβλεψης των περιόδων ακραίας «ησυχίας» στον ήλιο (το επόμενο ηλιακό ναδίρ αναμένεται το 2019), που οδηγεί σε εξαφάνιση των ηλιακών κηλίδων, θα βοηθήσει στην καλύτερη προστασία των γήινων συστημάτων επικοινωνιών, αλλάζοντας τις τροχιές των δορυφόρων ή κλείνοντας περιστασιακά ορισμένα άλλα ευαίσθητα ηλεκτρονικά συστήματα.
Πηγή: www.skai.gr
http://kosmos-theotherside.blogspot.com/

• Συντάκτης: Λευτέρης Ρήγας, Δημοσίευση: 19/07/2011

Τρία νεογέννητα άστρα στο κέντρο του γαλαξία

ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟΥ SPITZER ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ

 

Η πρόσφατη ανακάλυψη των αστρονόμων μπορεί να προκαλεί απορίες στους επιστήμονες αλλά συμβάλλει στην κατανόηση του φαινομένου της μαύρης τρύπας

Προ εκπλήξεως βρέθηκε ομάδα γερμανών και αμερικανών αστρονόμων όταν επιχείρησε να εντοπίσει νεαρά άστρα. Πολύ κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας, σε απόσταση δηλαδή 7 και 10 ετών φωτός αντίστοιχα, ανίχνευσε δύο νεογέννητα άστρα. Λίγους μήνες μετά η ανακάλυψη αυτή επιβεβαιώθηκε από γάλλους και αμερικανούς ερευνητές που εντόπισαν με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου Spitzer τη γένεση ενός νέου άστρου κοντά στο κέντρο του γαλαξία.

Τα νέα άστρα (μικροί κύκλοι) στο κέντρο του γαλαξία εντοπίστηκαν από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer. Κάτω, η μεγάλη συγκέντρωση μάζας στον γαλαξία είναι ίσως καθοριστική για τη γέννηση νέων άστρων. Συνολικά ανακαλύφθηκαν τρία τέτοια άστρα-βρέφη. Η ηλικία τους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ανέρχεται στο ένα εκατομμύριο, όταν ο Ηλιος έχει ήδη συμπληρώσει τα 4,6 δισεκατομμύρια έτη και θεωρείται πλέον «μεσήλικας». Η παρατήρηση του κέντρου του γαλαξία δεν είναι εφικτή με οπτικά τηλεσκόπια, καθώς τα πυκνά νέφη αερίων και σκόνης που το περιβάλλουν είναι αδιαφανή στην ορατή ακτινοβολία. Ομως, το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer μπορεί να καταγράψει την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπουν τα διάφορα ουράνια σώματα η οποία, όπως και τα ραδιοκύματα, δεν παρεμποδίζεται από τα αέρια νέφη και τη σκόνη.
Ωστόσο, για τους επιστήμονες παραμένει δυσεξήγητο το γεγονός της γέννησης των νέων άστρων στην κεντρική περιοχή του γαλαξία μας, και μάλιστα τόσο κοντά στην κεντρική, υπερμεγέθη μαύρη τρύπα του και αυτό διότι, εάν τα μοριακά νέφη, δηλαδή αυτά τα αστρικά μαιευτήρια μέσα στα οποία γεννιούνται νέα άστρα, βρίσκονταν σε τόσο μικρές αποστάσεις από τη μαύρη τρύπα, οι τεράστιες παλιρροϊκές δυνάμεις της θα τα διέλυαν προτού προλάβουν να σχηματιστούν νέα.
Οι δυνάμεις αυτές οφείλονται στο γεγονός ότι, επειδή η βαρυτική έλξη της μαύρης τρύπας μειώνεται όσο απομακρυνόμαστε από αυτήν, το τμήμα του μοριακού νέφους που βρίσκεται πλησιέστερα έλκεται με περισσότερη δύναμη από αυτό που βρίσκεται μακρύτερα. Η ανίχνευση όμως των τριών νέων άστρων αποδεικνύει ότι, πράγματι, είναι δυνατό να σχηματιστούν άστρα κοντά σε υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.
Πώς ακριβώς δεν είναι ακόμη απολύτως κατανοητό. Η ανακάλυψη, όμως, αυτή υποδεικνύει ότι ίσως τα μοριακά νέφη γύρω από το γαλαξιακό κέντρο είναι πυκνότερα απ' όσο νομίζαμε προηγουμένως. Γιατί στη συγκεκριμένη περίπτωση η μεγαλύτερη πυκνότητα θα βοηθούσε τα μοριακά νέφη να υπερνικήσουν τις παλιρροϊκές δυνάμεις της μαύρης τρύπας, επιτρέποντάς τους όχι μόνο να επιβιώσουν στο ακραίο περιβάλλον αλλά και να καταρρεύσουν σχηματίζοντας νέα άστρα.
Αυτό υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, και η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, μέλος της ομάδας των ερευνητών που έκανε την πρώτη ανακάλυψη των νεογέννητων άστρων. Οι παρατηρήσεις τους έγιναν με τη συστοιχία των ραδιοτηλεσκοπίων της Πολύ Μεγάλης Διάταξης (Very Large Array-VLA) που βρίσκεται στην έρημο του Νέου Μεξικού. Η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς πιστεύει, πάντως, ότι οι επιστήμονες βρίσκονται σε καλό δρόμο. «Συνδυάζοντας έρευνες σαν τη δική μας με καθαρά θεωρητικούς υπολογισμούς για τη γέννηση άστρων σε τόσο ακραίες καταστάσεις όπως αυτή ευελπιστούμε στην κατανόηση αυτών που συντελούνται κοντά στη μυστηριώδη μαύρη τρύπα».
Η Ελίζαμπεθ Χάμφρεϊς με έμμεσο τρόπο επισημαίνει ότι οι νέες ανακαλύψεις δημιουργούν πολλά ερωτήματα. Σε ποιο βαθμό αντιλαμβάνονται οι επιστήμονες τις διαδικασίες που οδηγούν στη δημιουργία νέων άστρων, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη πυκνότητα ύλης;
Πλέον, πολλές ερευνητικές ομάδες, κυρίως στις ΗΠΑ, εργάζονται πυρετωδώς προκειμένου να διευρύνουν τις γνώσεις τους για τη δημιουργία νέων άστρων, ακόμη και στις πιο ακραίες συνθήκες. Πραγματικά, οι συνθήκες στο γαλαξιακό κέντρο διαφέρουν κατά πολύ από αυτές που επικρατούν σε ένα πιο απομονωμένο μοριακό νέφος. Κατ' αρχάς, οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις είναι πολύ μεγαλύτερες, ενώ τα πανίσχυρα μαγνητικά πεδία, οι παλιρροϊκές δυνάμεις κ.λπ. επηρεάζουν σημαντικά το μηχανισμό δημιουργίας νέων άστρων, καθιστώντας παράλληλα το πρόβλημα πιο δύσκολο στην επίλυσή του. Επιπλέον, είναι πιθανό τα άστρα πολύ μεγάλης μάζας να λειτουργούν με κάποιον τρόπο ως καταλύτες στη γένεση νέων άστρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα από τα νεογέννητα άστρα εκτοξεύονται με τεράστια ταχύτητα στο διάστημα, έξω από την περιοχή που έχουν σχηματιστεί. Ωστόσο, μέχρι στιγμής αγνοούμε το ρόλο που διαδραματίζουν οι επικρατούσες συνθήκες στο κέντρο του γαλαξία μας για την πρόκληση αυτών των φαινομένων.
© Science Illustrated
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Σήμερα η επίσημη πρώτη του καλοκαιριού

Παγκόσμια πρώτη μιας παράστασης για το Σέλας στο Πλανητάριο

Σήμερα ξεκινά επίσημα το καλοκαίρι, αφού, σύμφωνα με το αστρονομικό ημερολόγιο, η εκκίνηση του θερινού ηλιοστάσιου είναι στις 21 Ιουνίου. Η μέρα αυτή σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη διάρκεια της μέρας και τη μικρότερη της νύχτας μέσα στο έτος. Από αύριο η μέρα θ’ αρχίσει και πάλι να μικραίνει. Το θερινό ηλιοστάσιο γιορτάζεται σήμερα στο Πλανητάριο σε μια εκδήλωση με τίτλο «Βιώνοντας το Σέλας», όπου θα προβληθεί για πρώτη φορά παγκοσμίως μια πλανηταριακή παράσταση που καταγράφει το Σέλας.

Το θερινό ηλιοστάσιο στο βόρειο ημισφαίριο λαμβάνει χώρα στις 20:16 ώρα Ελλάδας. Ο άξονας περιστροφής του πλανήτη μας έχει κλίση περίπου 23,5 μοιρών, με αποτέλεσμα καθώς η Γη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της και παράλληλα περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, στις 21 Ιουνίου (και καμιά φορά στις 20 Ιουνίου) ο Βόρειος Πόλος βρίσκεται στο πλησιέστερο δυνατό σημείο προς το μητρικό μας άστρο κατά την ετήσια τροχιά του. Αντίθετα, στο χειμερινό ηλιοστάσιο, ο Βόρειος Πόλος βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο από τον Ήλιο.

Αν και το βόρειο ημισφαίριο ουσιαστικά "κοιτάζει" στις 21 Ιουνίου τον Ήλιο από το πιο κοντινό σημείο που είναι δυνατό, η αποκορύφωση της θερμοκρασίας αργεί. Η χρονική υστέρηση κατά περίπου ενάμιση μήνα (μέχρι τις αρχές Αυγούστου) συμβαίνει επειδή χρειάζεται χρόνος μέχρι να συσσωρεύσουν και να αποβάλουν θερμότητα οι ωκεανοί του βορείου ημισφαιρίου, οι οποίοι ακόμα διατηρούν χαμηλή θερμοκρασία από την παγωνιά του χειμώνα, καθυστερώντας έτσι την άνοδο της θερμοκρασίας της υπερκείμενης ατμόσφαιρας.

Το θερινό ηλιοστάσιο εορτάζεται σήμερα στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου, σε μια εκδήλωση με τίτλο «Βιώνοντας το Σέλας». Η είσοδος στο Πλανητάριο είναι δωρεάν. Επίσημος προσκεκλημένος είναι ο Terence Murtagh, γενικός, διευθυντής της Evans and Sutherland, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρίες πλανηταρίων στον κόσμο, ο οποίος είναι επίσης καλλιτέχνης και δημιουργός της συγκεκριμένης πλανηταριακής παράστασης. Για τη δημιουργία της παράστασης αυτής, ταξίδεψε 12 φορές έως τη Βόρεια Αλάσκα και τη Βόρεια Νορβηγία, όπου και κατέγραψε το μοναδικό θέαμα για τους θόλους των πλανηταρίων.

Η 25λεπτη παράσταση είναι η πρώτη πλανηταριακή παράσταση σε παγκόσμιο επίπεδο που καταγράφει το Σέλας σε όλη του την μεγαλοπρέπεια και το προβάλλει καλύπτοντας πλήρως τον τεράστιο θόλο του Ευγενίδιου Πλανηταρίου (950 τ.μ.). Θα πραγματοποιηθούν τρεις προβολές σήμερα: στις 20:00, στις 21:00 και στις 21:30. Η είσοδος και στις τρεις προβολές είναι ελεύθερη, με δελτία προτεραιότητας που θα αρχίσουν να διανέμονται από τις 19:00, μέχρι εξαντλήσεως των θέσεων.

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΣΕΛΗΝΗΣ ΟΡΑΤΗ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ!

14/06/11 -Την Τετάρτη (15/6) θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ολική έκλειψη Σελήνης για το 2011, έκλειψη που θα είναι ορατή από όλη την Ελλάδα.
Η έκλειψη θα διαρκέσει 100 λεπτά περίπου, και θα ξεκινήσει μισή ώρα μετά την ανατολή της σελήνης, στις 21:20 το βράδυ.

Το καλό είναι ότι σύμφωνα με τους ειδικούς θα μπορέσουμε να τη δούμε χωρίς ειδικό εξοπλισμό, αφού δεν υπάρχει ο οποιοσδήποτε κίνδυνος σε περίπτωση παρατήρησης της δια γυμνού οφθαλμού.

Η έκλειψη θα γίνει ορατή  από την Ανατολική Αφρική, την Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και τη Δυτική Αυστραλία, ενώ άλλες περιοχές του πλανήτη θα δουν μόνο ένα μέρος του και άλλες, όπως η Βόρεια Αμερική, θα το χάσουν.  
πηγή COSMO

Εντυπωσιακή ηλιακή έκρηξη... ...απειλεί την Γη

Η χθεσινή έκρηξη απειλεί σήμερα και αύριο τηλεπικοινωνιακά και ηλεκτρικά δίκτυα
Νεα Υόρκη : Το διαστημικό παρατηρητήριο SDO (Solar Dynamic Observatory) κατέγραψε χθες μια εντυπωσιακή έκλαμψη (ή έκρηξη) στο νότιο ημισφαίριο του Ήλιου. Από την έκρηξη δημιουργήθηκε ένα κύμα φορτισμένων σωματιδίων που κατευθύνονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα προς την Γη απειλώντας τα τηλεπικοινωνιακά και ηλεκτρικά δίκτυα. Σύμφωνα.... με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων η απειλή του κύματος των σωματιδίων θα διαρκέσει για περίπου 48 ώρες.
Οι ηλιακές εκρήξεις
Οι ηλιακές εκρήξεις είναι πίδακες διάπυρου υλικού που δημιουργούνται κατά την απελευθέρωση ενέργειας που έχει παγιδευτεί σε μαγνητικά πεδία πάνω από τις λεγόμενες μαύρες κηλίδες του Ήλιου. Το φαινόμενο συνοδεύεται από εκπομπή ισχυρής ακτινοβολίας και φορτισμένων σωματιδίων που ταξιδεύουν με πολύ μεγάλες ταχύτητες.
H χθεσινή έκρηξη σύμφωνα με τους επιστήμονες δημιούργησε ένα «τσουνάμι» σωματιδίων που ταξιδεύει προς την Γη με ταχύτητα πέντε εκατομμυρίων χλμ/ώρα. Τα φορτισμένα σωματίδια που φτάνουν στη Γη παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της και κινούνται προς τους πόλους, όπου συγκρούονται με σωματίδια της ανώτερης ατμόσφαιρας δημιουργώντας το εντυπωσιακό σέλας ενώ προκαλούν επίσης προβλήματα στα τηλεπικοινωνιακά και ηλεκτρικά δίκτυα.
Δείτε το βίντεο της εντυπωσιακής έκρηξης...

Simply Amazing Solar Prominence Eruption!

Αλλόκοτη ηλιακή έκλειψη ξεκινά την Πέμπτη και λήγει μια μέρα νωρίτερα

Όλα ανάποδα

Οι μεταμεσονύχτιες ηλιακές εκλείψεις γίνονται ορατές μόνο στην Αρκτική και την Ανταρκτική (εικόνα αρχείου)   (Φωτογραφία:  Reuters )

---

Μόνο οι πολικές αρκούδες και οι λιγοστοί άνθρωποι που ζουν στην Αρκτική θα μπορέσουν να θαυμάσουν την επόμενη μερική έκλειψη Ηλίου, η οποία θα συμβεί κυριολεκτικά στη μέση της νύχτας, και μάλιστα θα τελειώσει πριν καν ξεκινήσει.

Οι μεταμεσονύχτιες ηλιακές εκλείψεις γίνονται ορατές μόνο στην Αρκτική και την Ανταρκτική, όπου ο ήλιος δεν δύει ποτέ στη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η επόμενη μεταμεσονύχτια έκλειψη θα ξεκινήσει τα ξημερώματα της Πέμπτης 2 Ιουνίου, οπότε θα γίνει ορατή στη βόρεια Κίνα και τη Σιβηρία. Η σκιά της Σελήνης θα περάσει στη συνέχεια πάνω από την Αρκτική διασχίζοντας τη λεγόμενη Γραμμή Αλλαγής Ημερομηνίας στον Ειρηνικό.

Οι περιοχές που βρίσκονται εκατέρωθεν αυτής της γραμμής έχουν 24 ώρες διαφορά, δηλαδή ακολουθούν την ίδια ώρα αλλά με διαφορά μίας ολόκληρης ημέρας.

Αυτό σημαίνει ότι θα είναι απόγευμα της Τετάρτης όταν η έκλειψη θα τελειώσει στο βορειοανατολικό Καναδά.

Αόρατη έκλειψη

Η μεταμεσονύχτια έκλειψη στην Αρκτική δεν θα είναι η μόνη αστρονομική παραξενιά το φετινό καλοκαίρι.

Ακριβώς ένα μήνα αργότερα, την 1η Ιουλίου, μια παρόμοια έκλειψη θα συμβεί στην Ανταρκτική. Επειδή όμως στο νότιο ημισφαίριο έχει ξεκινήσει ο σκοτεινός χειμώνας, ο Ήλιος θα βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα την ώρα της έκλειψης.

Με άλλα λόγια, η έκλειψη θα είναι «αόρατη», ή τουλάχιστον σχεδόν: θα είναι ορατή μόνο σε ένα μικρό τμήμα του Νότιου Ωκεανού, νότια της Νοτίου Αφρικής, μια περιοχή που κατοικείται μόνο από πιγκουίνους και θαλασσοπούλια.

Και κάτι που θα δούμε

Ακριβώς ανάμεσα στις δύο αλλόκοτες ηλιακές εκλείψεις, την Τετάρτη 15 Ιουνίου, οι κάτοικοι της Ευρώπης θα μπορέσουν να θαυμάσουν μια ολική έκλειψη Σελήνης.

Το φαινόμενο θα ξεκινήσει λίγο μετά την ανατολή του φεγγαριού το απόγευμα και θα είναι επίσης ορατό στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη νοτιοδυτική Ασία.

Ηλιακές εκλάμψεις

Η έκλαμψη είναι μια βίαιη έκρηξη στην ατμόσφαιρα ενός άστρου, όπως είναι ο ήλιος,απελευθερώνοντας μεγάλη ενέργεια. Οι ηλιακές εκλάμψεις λαμβάνουν χώρα στο ηλιακό στέμμα και στην χρωμόσφαιρα, θερμαίνοντας το πλάσμα σε δεκάδες εκατομμύρια Κέλβιν, και επιταχύνοντας τα ηλεκτρόνια, τα πρωτόνια και τα βαρύτερα ιόντα κοντά στην ταχύτητα του φωτός. Παράγουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, σε όλα τα μήκη κύματος από τα μακρά ραδιοφωνικά κύματα έως τα πολύ μικρά μήκη κύματος, τις ακτίνες γάμμα.Το Ηλιακό Δορυφορικό Παρατήριο της NASA κινηματογράφησε τις εικόνες από μια μεγάλη ηλιακή έκλαμψη στις 24 Φεβρουαρίου 2011. Η έκλαμψη αυτή δεν είναι η ισχυρότερη ηλιακή έκλαμψη που έχει καταγραφεί ποτέ, αλλά ήταν αρκετά μεγάλη για να ωθήσει πάνω από τη χρωμόσφαιρα ένα τεράστιο τόξο  πλάσματος, που είναι γνωστό ως ηλιακή προεξοχή. Ολόκληρη η έκρηξη κράτησε περίπου 90 λεπτά. Η έκλαμψη της 24/2  ήταν η τελευταία σε μια πρόσφατη σειρά ηλιακών καταιγίδων, αλλά ή έκρηξη της είχε κατευθύνση  μακριά από τη Γη και δεν αναμένεται να δημιουργήσει αναστάτωση στους δορυφόρους ή άλλα ηλεκτρονικά συστήματα.

  Εκλάμψεις και προεξοχές σε διάστημα τριών ημερών από 13-15/2/2011 μικροτέρου μεγέθους φαίνονται στον ηλιακό δίσκο

Οι ηλιακές προεξοχές είναι από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα του Ήλιου. Είναι δομές που συμβαίνουν πάνω από τη φωτόσφαιρα του Ήλιου. Είναι ένα νέφος από ηλιακό ιονισμένο αέριο που συγκρατείται πάνω από την επιφάνεια του ήλιου με τη βοήθεια του ηλιακού μαγνητικού πεδίου. Μπορεί να φτάσουν πάρα πολύ ψηλά, μέχρι και το στέμμα (το στρώμα πάνω από τη χρωμόσφαιρα και χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από τη φωτόσφαιρα) με ταχύτητες έως και 100 km/sec. Είναι οι βίαιες εκρήξεις που μπορούν να εκσφενδονίσουν μεγάλες μάζες ηλεκτρισμένου αερίου, πλάσμα, προς τη Γη.

Αν και οι προεξοχές είναι πολύ καυτές φαίνονται σαν σκοτεινά νήματα όταν τις βλέπουμε κόντρα στον ήλιο, επειδή αυτές είναι λίγο πιο ψυχρές από την επιφάνεια. Το μέγεθος των προεξοχών είναι πολύ μεγαλύτερο από τη Γη, που μπορεί εύκολα να χωρέσει κάτω από μια τέτοια προεξοχή.

Στη φωτογραφία γίνεται σύγκριση της Γης  με μια ηλιακή προεξοχή.

  Eικόνα του Ήλιου στο υπεριώδες.

 

α)Πλάσμα είναι η κατάσταση της ύλης η οποία αποτελείται από ελεύθερα ιόντα(ηλεκρικά φορτισμένα άτομα) και ηλεκτρόνια.Θεωρείται σαν η τέταρτη κατάσταση της ύλης.
β)Η ατμόσφαιρα του Ήλιου  είναι πάνω από τη φωτόσφαιρα αποτελείται, από το κατώτερο στρώμα, τη χρωμόσφαιρα και το ανώτερο,το στέμμα.
Πηγή: ΝΑSA
http://a-kentavrou.blogspot.com/

Διέφυγε τον κίνδυνο του ηλιακού «τσουνάμι» το μεγαλύτερο μέρος της Γης

Η καταιγίδα μάς προσπερνά

Η ισχυρότερη από τις τρεις εκτινάξεις στεμματικού υλικού καταγράφηκε τα ξημερώματα της Τρίτης   (Φωτογραφία:  NASA/SDO )

To γιγάντιο σύννεφο πλάσματος που εκτινάχθηκε στο Διάστημα από την ηλιακή έκρηξη της Τρίτης δεν πέτυχε μετωπικά τη Γη, και τα προβλήματα που προκαλεί η γεωμαγνητική καταιγίδα φαίνεται ότι περιορίζονται στα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη.

Οι διαταραχές στα συστήματα ραδιοεπικοινωνίας είναι απίθανο να επεκταθούν νοτιότερα του Καναδά και της Νορβηγίας, δήλωσε στο AFP ο Ντιν Πέρσνελ, ερευνητής του Παρατηρητηρίου Ηλιακής Δυναμικής (SDO) της NASA.

Για τον υπόλοιπο πλανήτη, εκτίμησε ότι ίσως σημειωθούν την Παρασκευή γεωμαγνητικές «μικρής σημασίας, αλλά τίποτα ιδιαίτερο».

Την Πέμπτη, πάντως, η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Κίνας είχε αναφέρει «ιονοσφαιρικές διαταραχές» που διατάραξαν τις ραδιοεπικοινωνίες στο νότιο τμήμα της χώρας.

Στη Βρετανία, η Γεωλογική Υπηρεσία (BGS) ανακοίνωσε ότι, λόγω της ηλιακής έκρηξης, το Βόρειο Σέλας είναι πιθανό να φτάσει πολύ νοτιότερα από ό,τι συνήθως, ακόμα και μέχρι τη Σκοτία.

Ισχυρότερες και συχνότερες ηλιακές εκρήξεις αναμένονται γύρω στο έτος 2013, όταν η ηλιακή δραστηριότητα, η οποία ακολουθεί έναν κύκλο με μέση περίοδο 11 ετών, φτάσει στο λεγόμενο ηλιακό μέγιστο.

Μαγνητική ασπίδα

Μεγάλο μέρος των φορτισμένων σωματιδίων που εκπέμπει ο Ήλιος εκτρέπονται προς τους πόλους της Γης χάρη στο προστατευτικό μαγνητικό πεδίο του πλανήτη -αυτός, εξάλλου, είναι ο λόγος που το σέλας εμφανίζεται συνήθως μόνο στην Αρκτική και την Ανταρκτική.

Το φαινόμενο ξεκίνησε τα ξημερώματα της Τρίτης ώρα Ελλάδας, όταν καταγράφηκε η ισχυρότερη ηλιακή έκρηξη την τελευταία τετραετία. Ήταν μια εκτίναξη στεμματικού υλικού της ανώτατης Κατηγορίας Χ, η οποία εκτίναξε φορτισμένα σωματίδια στο Διάστημα με ταχύτητα 900 χιλιομέτρων την ώρα.

Είχαν προηγηθεί δύο εκλάμψεις μικρότερης ισχύος, και το κύμα της έκρηξης έφτασε στη Γη την Πέμπτη.

Ωστόσο η καταιγίδα σωματιδίων μπορεί να επηρεάσει τους δορυφόρους, τους αστροναύτες που βρίσκονται σε τροχιά και τους επιβάτες πτήσεων που κινούνται κοντά στους πόλους.

Στη χειρότερη περίπτωση οι γεωμαγνητικές καταιγίδες μπορούν να προκαλέσουν υπερφόρτωση σε μετασχηματιστές υψηλής τάσης και να οδηγήσουν έτσι σε μπλακάουτ, όπως συνέβη στο Κεμπέκ του Καναδά το Μάρτιο του 1989.

Έκθεση της NASA προειδοποιούσε ότι ένα τέτοιο συμβάν θα μπορούσε να κοστίσει στις ΗΠΑ δύο τρισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο έτος μετά την καταιγίδα, ενώ για την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών θα μπορούσε να χρειαστεί μια δεκαετία.

in.gr

Ήλιος

 ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ 
greekastronomy

• Φασματικός Τύπος:G2 V
• Μέση απόσταση από τη Γη: 
  149,6 εκατομμύρια km
• Μάζα:
  330.000 φορές της γήινης
• Διάμετρος:
  1,4 εκατομμύρια km
  (100 φορές τη διάμετρο της Γης)
• Περίοδο περιστροφής:
  25 γήινες ημέρες (στον ισημερινό)
• Σύνθεση:
  Υδρογόνο: 92,1%
  Hλιο: 7,8%
  Aλλα: 0,1%
• Επιφανειακή βαρύτητα:
  28 φορές της γήινης
  (Αν στη Γη ζυγίζετε 70 kg, στην επιφάνεια του Hλιου θα ζυγίζατε 2.000 kg)

Γενικά:
Ο Ήλιος μας είναι ένα άστρο, όμοιο με τα άστρα που λαμπιρίζουν στον νυχτερινό ουρανό. Αλλά επειδή ο Ήλιος είναι πολύ κοντά στη Γη από οποιοδήποτε άλλο άστρο, φαίνεται πολύ μεγάλος και φωτεινός. Χωρίς το φως και την θερμότητά του δεν θα μπορούσε να υπάρξει ζωή στον πλανήτη μας. Πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί λάτρεψαν και δόξαζαν τον Ήλιο, και δεν δίσταζαν να τον θεοποιήσουν. Ανάμεσα τους οι αρχαίοι Έλληνες και Αιγύπτιοι, οι Αζτέκοι, οι ιθαγενής της Αμερικής και οι Κινέζοι, οι οποίοι μάλιστα πίστευαν στην παρουσία ακόμα και δέκα Ήλιων.

Ο Ήλιος είναι μια τεράστια μπάλα αερίων και αποτελείται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο, τα δύο απλούστερα και ελαφρύτερα χημικά συστατικά του σύμπαντος. Τα αέρια αυτά είναι τόσο θερμά που κάνουν τον Ήλιο να λάμπει. Ο Ήλιος δεν "καιει" με τον ίδιο τρόπο όπως η φωτιά. Αντίθετα, η θερμότητα και η πίεση στο εσωτερικό του προκαλεί την τήξη των ατόμων υδρογόνου και ηλίου, ή την συνένωσή τους, παράγοντας πυρηνική ενέργεια. Είναι κάπου 333.400 φορές πιο συμπαγές από τη Γη και αποτελεί το 99, 8% της συνολικής μάζας ολόκληρου του ηλιακού συστήματος. Συγκρατείται σαν μια ομοιόμορφη μάζα εξαιτίας της βαρυτικής έλξης παράγοντας τεράστιες πιέσεις και θερμοκρασίες στον πυρήνα του (περισσότερο από ένα δις φορές από την ατμόσφαιρα της Γης, με πυκνότητα που φτάνει τις 160 φορές από αυτή του νερού).

Ο Ήλιος και οι πλανήτες σχηματίστηκαν πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια από ένα νέφος διαστρικής σκόνης. Αυτό το νέφος σταδιακά συμπυκνώθηκε για να σχηματίσει μια "πρωταρχική μάζα αερίων" (protostar) -μια μπάλα αερίων που ολοένα και θερμαίνεται καθώς συμπιέζεται από την ίδια της την βαρύτητα. Τελικά, η θερμοκρασία στην καρδιά του νεαρού Ήλιου έφτασε τους 10 εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου -αρκετά θερμό για την έναρξη των πυρηνικών αντιδράσεων- σηματοδοτώντας την γέννηση του Ήλιου. Υπάρχει αρκετό υδρογόνο στον πυρήνα του για τα επόμενα 5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Στον πυρήνα του Ήλιου η θερμοκρασία που δεσπόζει αυτή τη στιγμή φτάνει τους 16 εκατομμύρια βαθμούς, ενώ η εκπεμπόμενη ενέργεια εμποδίζει την κατάρρευση του άστρου και τον διατηρεί σε αέρινη μορφή. Η συνολική ακτινοβολούμενη ενέργεια φτάνει τα 383 πεντάκις κιλοβάτ, η οποίο αντιστοιχεί σε 100 δις τόνους εκρήξεων TNT το δευτερόλεπτο!

Το επόμενο κοντινότερο άστρο ως προς τη Γη είναι το Άλφα του Κενταύρου (Proxima Centauri) σε απόσταση 286.000 φορές την απόσταση Γης-Ήλιου. Υπάρχουν πιθανότατα δισεκατομμύρια άστρα στον Γαλαξία μας (και άλλοι τόσοι γαλαξίες στο Σύμπαν), όμως ο Ήλιος είναι για μας το σημαντικότερο, διότι μας διατηρεί στη ζωή. Αν και μόνο το μισό δισεκατομμυριοστό της συνολικής ενέργειας που εκπέμπει ο Ήλιος απορροφάται από την επιφάνεια της Γης, εν τούτοις αυτό είναι αρκετό για να κινητοποιήσει μια αλυσίδα βιολογικών και γεωλογικών φαινομένων που στη συνέχεια δημιουργούν και συντηρούν το φαινόμενο της ζωής.

Η ηλιακή ενέργεια εξατμίζει το νερό σχηματίζοντας τα σύννεφα και τη βροχή και κινητοποιεί το φαινόμενο της φωτοσύνθεσης, συνθέτοντας τη χλωροφύλλη των πράσινων φύλλων. Η δημιουργία της χλωροφύλλης με τη σειρά της παράγει τους υδρογονάνθρακες που αποτελούν τη βάση της ζωής πάνω στη Γη. Η ηλιακή ενέργεια προκαλεί -μαζί με την κλίση του άξονα περιστροφής της Γης- τις τέσσερις εποχές, επηρεάζει το κλίμα και τα θαλάσσια ρεύματα, όπως το Ρεύμα του Κόλπου, που μεταφέρουν ζεστό νερό από τις θάλασσες του ισημερινού στις ψυχρότερες βόρειες περιοχές και από εκεί κρύο νερό στις ζεστές ισημερινές περιοχές, κάνοντας ηπιότερα τα κλίματα περιοχών που αλλιώς θα ήταν ίσως ακατοίκητες.

Ο Hλιος αποτελείται από σειρές στρωμάτων που αξίζει να αναλύσουμε. Από μέσα προς τα έξω τα στρώματα είναι:

• Πυρήνας - Το εργοστάσιο παραγωγής ισχύος
  Ως πυρήνα του Ήλιου μας θεωρούμε την κεντρική περιοχή του, που περιέχει το 10% περίπου της μάζας του και στην οποία η θερμοκρασία είναι πάρα πολύ υψηλή (15 εκατομμύρια βαθμούς). Το υδρογόνο στο εσωτερικό του πυρήνα είναι τόσο πολύ συμπυκνωμένο και η θερμοκρασία είναι τόσο υψηλή, ώστε τα ανεξάρτητα άτομα εμβολίζονται μεταξύ τους σχηματίζοντας βαρύτερα άτομα ηλίου και απελευθερώνοντας ενέργεια. Η ενέργεια σ’ αυτές τις περιοχές ακτινοβολείτε υπό μορφή φωτονίων υψηλής ενέργειας, ακτίνων γ και ακτίνων Χ. Όπως γνωρίζουμε σήμερα, η ενέργεια αυτή χρειάζεται 8.000 έως 80.000 χρόνια μέχρι να ξεφύγει από τη ζώνη ακτινοβολίας, και τα παραγόμενα φωτόνια συνολικά 10 εκατομμύρια χρόνια για να βρουν τον δρόμο τους προς την φωτόσφαιρα και από εκεί προς το Διάστημα. 

• Ζώνη Ακτινοβολίας - Το πρώτο βήμα προς τα έξω
  Η ζώνη ακτινοβολίας είναι η αμέσως επόμενη περιοχή του πυρήνα όπου η ενέργεια αυτού του στρώματος διαδίδεται με έναν χαρακτηριστικό τρόπο που τον ονομάζουμε “διάδοση της ενέργειας με ακτινοβολία” (radiative energy transport). Αυτό σημαίνει ότι η ακτινοβολία που παράγεται στις περιοχές του πυρήνα, καθώς προσπαθεί να βγει προς τις εξωτερικές στιβάδες του Ήλιου, αρχίζει να απορροφάται από τα πυκνά στρώματα της ζώνης ακτινοβολίας και στη συνέχεια επανεκπέμπεται. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει ξανά και ξανά σχεδόν σε κάθε εκατοστό βάθους, μέχρι τη στιγμή που η ενέργεια του πυρήνα θα φθάσει στην επόμενη περιοχή, τη ζώνη μεταφοράς.

• Ζώνη Μεταφοράς - Το καζάνι που βράζει
  Ως ζώνη μεταφοράς θεωρούμε την πέραν της ζώνης ακτινοβολίας περιοχή, που φθάνει μέχρι την επιφάνεια του ορατού Ήλιου. Η θερμοκρασία της περιοχής αυτής κυμαίνεται μεταξύ 500.000 και 6.600 βαθμών αναλόγως του βάθους, ενώ η ενέργεια διαδίδεται διαμέσου αυτής της περιοχής με μεταφορά. Αυτό σημαίνει ότι θερμές και ρευστές μάζες από τα κατώτερα στρώματα αυτής της περιοχής κινούνται προς την επιφάνεια του Ηλιου και από εκεί, αφού ψυχθούν, αποβάλλοντας την ενέργειά τους, ξανακυλούν προς το εσωτερικό, αναθερμαίνονται και ξαναρχίζουν την ανοδική πορεία τους προς τη φωτόσφαιρα επαναλαμβάνοντας αδιάκοπα το ίδιο φαινόμενο. Με τον τρόπο αυτόν, ενέργεια από το θερμότατο εσωτερικό του Ήλιου μεταφέρεται προς τις εξωτερικές και ψυχρότερες ηλιακές περιοχές. Η ύπαρξη της περιοχής της ζώνης μεταφοράς διαπιστώνεται μέσω της μελέτης των φωτοσφαιρικών κόκκων που δεν είναι τίποτα άλλο από τις κορυφές αυτών των ρευμάτων μεταφοράς μάζας, ενώ πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου οφείλεται σε κινήσεις φορτισμένων σωματιδίων στη ζώνη μεταφοράς (δινορεύματα).

• Φωτόσφαιρα - Η ορατή επιφάνεια
  Σχεδόν ολόκληρη η φωτεινή ακτινοβολία που βλέπουμε προέρχεται από το ορατό στρώμα πάχους 500 χιλιομέτρων που ονομάζεται φωτόσφαιρα. Αν και είναι πολύ θερμή (γύρω στα 5.500 C), η φωτόσφαιρα είναι πολύ πιο ψυχρή απ' ότι τα εσωτερικά στρώματα. Ψυχρά, μαύρα στίγματα που ονομάζονται κηλίδες εμφανίζονται συχνά στην φωτόσφαιρα. Οι περισσότερες από αυτές τις γιγάντιες μαύρες μαγνητικές κηλίδες είναι μεγαλύτερες από την Γη. Ο αριθμός των ηλιακών καταιγίδων αυξάνεται και μειώνεται κάθε 11 χρόνια, παρόλο που οι αστρονόμοι δεν γνωρίζουν το γιατί συμβαίνει αυτό.

• Χρωμόσφαιρα - Η εσωτερική ατμόσφαιρα
  Πελώριες εκλάμψεις και βρόχοι θερμότατων αερίων εκτοξεύονται συχνά από την χρωμόσφαιρα και εκτείνονται δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του Ήλιου. Αυτές οι εκλάμψεις εκτινάσσουν ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια μέσα στο ηλιακό σύστημα. Όταν φτάσουν στη Γη, τα σωματίδια είναι ικανά να διακόψουν ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά σήματα και να προκαλέσουν έντονα πολύχρωμα ατμοσφαιρικά φαινόμενα στους πόλους της Γης με την ονομασία "βόρειο και νότιο Σέλας" ή αλλιώς βόρεια και νότια φώτα.

• Μεταβατική Ζώνη - Η ενδιάμεση ατμόσφαιρα
  Ακριβώς μεταξύ ηλιακού στέμματος και χρωμόσφαιρας παρεμβάλλεται μια περιοχή πάχους 500 χιλιομέτρων, με χαρακτηριστικό γνώρισμα την υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία σε σχέση με το ύψος, η οποία φθάνει σε μερικές δεκάδες χιλιάδες βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για ένα αρκετά παράξενο φαινόμενο, μιας και όπως γνωρίσουμε από την κλασική Φυσική, η ενέργεια διαδίδεται από τις θερμότερες περιοχές στις ψυχρότερες και όχι αντιστρόφως. Πολλές φορές στη βιβλιογραφία η μεταβατική ζώνη δεν θεωρείται ως ανεξάρτητη ζώνη αλλά στρώμα της χρωμόσφαιρας.

• Στέμμα - Η εξωτερική ατμόσφαιρα
  Το ηλιακό στέμμα είναι μια άλως λευκού γενικά χρώματος, που αποτελεί το τελευταίο στρώμα της ηλιακής ατμόσφαιρας. Αν και είναι εξαιρετικά θερμή, τα αέρια μέσα στο στέμμα είναι πολύ αραιά διασκορπισμένα, έτσι η μόνη στιγμή που μπορούμε να το δούμε με τα μάτια μας είναι στη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, όταν δηλαδή η Σελήνη καλύπτει τελείως τον ηλιακό δίσκο. Εξωτερικά όρια του στέμματος ουσιαστικά δεν υπάρχουν, αφού η περιοχή αυτή, με τη μορφή μιας συνεχούς ροής σωματιδίων, που ονομάζονται ηλιακός άνεμος, επεκτείνεται μέχρι τα τελευταία όρια του πλανητικού μας συστήματος. Τελευταίες μελέτες θεωρούν ότι το στέμμα εκτείνεται μέχρι την ηλιόπαυση, όπου η ένταση του μαγνητικού πεδίου του ηλιακού ανέμου εξισώνεται με την ένταση του μαγνητικού πεδίου του μεσοαστρικού χώρου. Συνήθως όμως, ως ηλιακό στέμμα ορίζουμε τον φλοιό που περιβάλλει τη χρωμόσφαιρα και εκτείνεται μέχρι 10 ηλιακές ακτίνες περίπου. Τα ισχυρότατα μαγνητικά πεδία πρέπει να είναι υπεύθυνα για την τεράστια άνοδο της θερμοκρασίας που αναπτύσσεται στην εξωτερική ατμόσφαιρας του Ήλιου και που φτάνει τους εκατομμύρια βαθμούς.

Σημαντικές Ημερομηνίες:
585 π.Χ.	Για πρώτη φορά προβλέφθηκε με επιτυχία ηλιακή έκλειψη.
1610	Ο Γαλιλαίος παρατηρεί με το τηλεσκόπιό του τις ηλιακές κηλίδες.
1650-1715	Ανακαλύφθηκε το ελάχιστο όριο των ηλιακών κηλίδων Maunder.
1854	Ανακαλύφθηκε η σχέση μεταξύ ηλιακής και γεωμαγνητικής δραστηριότητας.
1868	Παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά οι γραμμές ηλίου στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα του Ήλιου.
1908	Πάρθηκαν οι πρώτες μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου των ηλιακών κηλίδων.
1942	Παρατηρήθηκε η πρώτη ραδιοακτινοβολία από τον Ήλιο.
1946	1. Πρώτες παρατηρήσεις της υπεριώδης ακτινοβολίας του Ήλιου με την βοήθεια ηχοβολιστικών πυραύλων. 2. Ανακαλύφθηκε η θερμοκρασία των 1.000.000 βαθμών Kelvin στην κορόνα με τις φασματικές γραμμές της κορόνας.
1949	Πρώτες παρατηρήσεις των ακτίνων Χ του Ήλιου με την βοήθεια ηχοβολιστικών πυραύλων.
1954	Βρέθηκαν οι μεταβολές των γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων σε σχέση με τον 11ετή κύκλο των κηλίδων.
1956	Παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη ηλιακή έκλαμψη.
1959	Πρώτη άμεση καταγραφή και παρατήρηση του ηλιακού ανέμου με το διαστημόπλοιο Mariner 2.
1963	Πρώτες παρατηρήσεις των ακτίνων γ του Ήλιου με το διαστημόπλοιο Orbiting Solar Observatory I (OSO1).
1967	Πρώτες μετρήσεις των ηλιακών νετρίνων.
1973-4	Ο διαστημικός σταθμός Skylab παρατηρεί τον Ήλιο, ανακάλυψε της οπές στην κορόνα του.
1982	Πρώτες παρατηρήσεις νετρονίων στη διάρκεια μιας ηλιακής έκλαμψης από το διαστημόπλοιο Solar Maximum Mission (SMM).
1994-5	Το διαστημόπλοιο Ulysses επισκέπτεται τις πολικές περιοχές του Ήλιου.
1995	Εκτοξεύεται το διαστημόπλοιο Solar and Heliospheric Observatory (SOHO) για εντατική μελέτη του Ήλιου.

Photo Album:

Αν πάτε στον Ήλιο:Ο Ήλιος είναι πολύ θερμός για να μπορέσει να προσεδαφιστεί οτιδήποτε πάνω του ή ακόμα και να τον πλησιάσει. Αν μπορούσατε να σταθείτε ή να αιωρηθείτε πάνω στα λαμπρά αέρια του μάλλον δεν θα μπορούσατε ούτε καν να κουνηθείτε. Η ισχυρότατη βαρυτική έλξη πάνω στο σώμα σας θα σας έκανε να ζυγίσετε γύρω στα 2.000 kg και το ένα σας χέρι θα ζύγιζε όσο όλο σας το σώμα εδώ στην Γη. Από την επιφάνεια θα βλέπατε τεράστιες εκλάμψεις θερμών αερίων να εκτοξεύονται χιλιάδες χιλιόμετρα προς το διάστημα και ολόκληρη η ηλιακή επιφάνεια θα έμοιαζε περισσότερο με ένα καζάνι που βράζει γεμάτο από καυτή σούπα.

Ερωτήματα:

• Υπάρχει υπαιτιακή σύνδεση μεταξύ του “Ελάχιστου του Μάουντερ” (Maunder Minimun) στον Ήλιο και της “Μικρής Εποχής των Παγετώνων” εδώ στη Γη ή ήταν μόνο σύμπτωση; Με ποιον τρόπο επηρεάζει η μεταβλητότητα του Ήλιου το κλίμα της Γης;
• Πολλαπλά μελετημένα πειράματα απέτυχαν να εντοπίσουν την αναμενόμενη ροή νετρίνων από τον Ήλιο. Πιθανότατα να αποδειχθεί ότι πρόκειται για λανθασμένους υπολογισμούς των επιστημόνων. Το μέλλον θα δείξει.
• Παρόλο που όλοι οι πλανήτες εκτός του Πλούτωνα περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο και σχεδόν πάνω στο ίδιο επίπεδο του ισημερινού του, γνωρίζουμε ελάχιστα για το διαπλανητικό περιβάλλον έξω από αυτό το επίπεδο. Ήδη η διαστημοσυσκευή Ulysses προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τις πολικές περιοχές του Ήλιου και θα συνεχίσει για ακόμα αρκετά χρόνια.
• Η κορόνα είναι πολύ πιο θερμότερη απ’ ότι η φωτόσφαιρα. Γιατί;

Πώς θερμαίνεται το στέμμα του Ηλιου;

Ηλιακοί θύσανοι (στο πλαίσιο), όπως καταγράφηκαν από τον δορυφόρο Ηλιακό Δυναμικό Αστεροσκοπείο

Ηλιακοί θύσανοι (στο πλαίσιο), όπως καταγράφηκαν από τον δορυφόρο Ηλιακό Δυναμικό Αστεροσκοπείο

Η ατμόσφαιρα του Ηλίου έχει θερμοκρασία 1.000.000 βαθμούς Κελσίου, αλλά θερμαίνεται από την επιφάνειά του που έχει θερμοκρασία μόλις 5.500 βαθμούς. Η κατάσταση αυτή, η οποία εκ πρώτης όψεως παραβιάζει τους νόμους της Θερμοδυναμικής, αφού ένα «κρύο» στρώμα θερμαίνει ένα άλλο σε υψηλότερη θερμοκρασία, προβληματίζει τους αστρονόμους εδώ και δεκαετίες, χωρίς να έχει βρεθεί ως σήμερα μια γενικά παραδεκτή ερμηνεία. Η πρόσφατη ανακάλυψη πιδάκων υπέρθερμου αερίου που εκτοξεύονται από την επιφάνεια του Ηλίου προς την ατμόσφαιρά του μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην επίλυση αυτού του άλυτου, ως σήμερα, προβλήματος.

Ο γρίφος της ηλιακής Φυσικής
Από την εποχή που η τεχνολογία των οργάνων επέτρεψε τη μέτρηση της θερμοκρασίας των διάφορων εξωτερικών στρωμάτων του Ηλίου, οι αστρονόμοι που ασχολούνται με την ηλιακή Φυσική βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν πραγματικό «γρίφο». Η επιφάνεια του Ηλίου, η οποία στην Αστρονομία ονομάζεται φωτόσφαιρα και είναι εκείνο το στρώμα του που ακτινοβολεί το κιτρινωπό φως που βλέπουμε με γυμνό μάτι, έχει θερμοκρασία 5.500 βαθμούς Κελσίου. Η φωτόσφαιρα περιβάλλεται από την ατμόσφαιρα του Ηλίου, η οποία αποτελείται από δύο στρώματα: το εσωτερικό και λεπτό, που ονομάζεται χρωμόσφαιρα, και το εξωτερικό και εκτεταμένο, που ονομάζεται στέμμα. Η θερμοκρασία της φωτόσφαιρας είναι εύκολο να μετρηθεί, και ήταν ήδη γνωστή από τον 19ο αιώνα. Αντίθετα, το στέμμα εκπέμπει πολύ ασθενές φως και είναι ορατό μόνο κατά τη διάρκεια ολικών εκλείψεων ή με τη βοήθεια ενός ειδικού τηλεσκοπίου, που ονομάζεται στεμματογράφος. Το αποτέλεσμα είναι ότι η θερμοκρασία του στέμματος έγινε δυνατό να μετρηθεί μόλις στα μέσα του 20ού αιώνα, και βρέθηκε ότι είναι πάνω από 1.000.000 βαθμοί Κελσίου. Αυτή η μέτρηση έθεσε ένα από τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα της ηλιακής Φυσικής: Αφού η ενέργεια που θερμαίνει το στέμμα προέρχεται από τον Ηλιο, πώς είναι δυνατόν αυτό να έχει θερμοκρασία 1.000.000 βαθμούς, όταν η φωτόσφαιρα έχει θερμοκρασία μερικές χιλιάδες βαθμούς; Η κατάσταση είναι ανάλογη με το να λέγαμε ότι βράζουμε νερό σε θερμοκρασία 100 βαθμούς πάνω σε ένα μάτι που δεν είναι «αναμμένο» και έχει θερμοκρασία μόνο 20 βαθμούς Κελσίου, μόνο που στην περίπτωση του Ηλίου η διαφορά θερμοκρασίας είναι πολύ μεγαλύτερη.

Φούρνος μικροκυμάτων
Οπως πολλοί θα θυμούνται από το σχολείο, σύμφωνα με τους νόμους της Θερμοδυναμικής η θερμότητα ρέει από τα θερμότερα προς τα ψυχρότερα σώματα. Στην περίπτωση του Ηλίου όμως, αυτό θα σήμαινε ότι η θερμότητα θα έπρεπε να ρέει από το στέμμα προς τη φωτόσφαιρα, δηλαδή να επιστρέφει στον Ηλιο και όχι να εκπέμπεται από αυτόν, πράγμα που είναι προφανώς άτοπο. Αρα θα πρέπει να αναζητήσουμε τον μηχανισμό θέρμανσης του στέμματος σε φαινόμενα περισσότερο πολύπλοκα από την απλή διάδοση της θερμότητας. Ενα από τα πρώτα φαινόμενα που προτάθηκαν από τους αστροφυσικούς ήταν η απορρόφηση από την ύλη του στέμματος ακτινοβολίας προερχόμενης από τα κατώτερα στρώματα του Ηλίου. Το φαινόμενο αυτό είναι μέρος πια της καθημερινότητάς μας, αφού χρησιμοποιείται για να θερμάνει τα φαγητά σε έναν φούρνο μικροκυμάτων. Μέσα στον φούρνο υπάρχει ένας πομπός μικροκυμάτων, και τα φαγητά ζεσταίνονται επειδή το νερό που περιέχουν απορροφά την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπει ο πομπός. Δυστυχώς ως σήμερα το σενάριο αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί, αφού τα ηλεκτρικά και μαγνητικά κύματα που βλέπουμε να διαδίδονται από τα κατώτερα στρώματα προς το στέμμα του Ηλίου δεν επαρκούν για να θερμάνουν το στέμμα στην επιθυμητή θερμοκρασία.

Μια άλλη θεωρητική ιδέα είναι η θέρμανση του στέμματος από την ενέργεια που αποδίδει η «εξαφάνιση» ενός τμήματος του ηλιακού μαγνητικού πεδίου. Είναι γνωστό ότι το μαγνητικό πεδίο έχει ενέργεια ανά μονάδα όγκου ανάλογη προς το τετράγωνο της έντασής του. Επομένως όπου το μαγνητικό πεδίο του Ηλίου είναι ισχυρό, έχει «αποθηκευμένα» μεγάλα ποσά ενέργειας. Η ενέργεια αυτή μπορεί να απελευθερωθεί υπό μορφή θερμότητας, αν το μαγνητικό πεδίο μηδενισθεί. Αυτό θεωρητικά είναι δυνατό να γίνει όταν μαγνητικές γραμμές αντίθετης πολικότητας πλησιάζουν μεταξύ τους και αλληλοεξουδετερώνονται. Μια τέτοια διαδικασία όμως θα πρέπει να γίνεται στην περιοχή του στέμματος με σταθερό ρυθμό, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται μια σταθερή, λίγοπολύ, θερμοκρασία εκεί, γεγονός που δεν υποστηρίζεται από τις παρατηρήσεις. Ετσι ο μηχανισμός θέρμανσης του ηλιακού στέμματος έχει παραμείνει ένα ανοιχτό πρόβλημα για τους αστρονόμους.

Οι υπέρθερμες ακίδες
Πρόσφατα όμως ανακοινώθηκε η παρατήρηση ενός άγνωστου, ως σήμερα, φαινομένου, το οποίο θα μπορούσε να συντελέσει στη λύση αυτού του προβλήματος. Το φαινόμενο αυτό είναι η μεταφορά υπέρθερμου υλικού από τη φωτόσφαιρα προς το στέμμα.

Η παρατήρηση έγινε από έναν νέο αμερικανικό δορυφόρο, το Ηλιακό Δυναμικό Αστεροσκοπείο (Solar Dynamic Οbservatory), σε συνδυασμό με τον ιαπωνικό δορυφόρο Ηinode. Τα τηλεσκόπια αυτών των δορυφόρων αποτύπωσαν με απαράμιλλη λεπτομέρεια τη θερμοκρασία και την ταχύτητα ενός είδους πιδάκων, οι οποίοι ονομάζονται ακίδες (spiculae) και μεταφέρουν υπέρθερμο υλικό από την περιοχή της χρωμόσφαιρας προς την περιοχή του στέμματος. Η θερμοκρασία του υλικού των πιδάκων ήταν πολύ μεγάλη και σε μερικές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 1.000.000 βαθμούς, ενώ η ταχύτητά του ήταν 240.000

χιλιόμετρα την ώρα. Οι ακίδες είναι ένα γνωστό φαινόμενο της ηλιακής χρωμόσφαιρας, αλλά ως σήμερα δεν είχε καταστεί δυνατό να μετρήσουμε τη θερμοκρασία και την ταχύτητα του υλικού των πιδάκων επειδή δεν υπήρχαν τα κατάλληλα όργανα παρατήρησης. Νεότερες και πιο αναλυτικές παρατηρήσεις αναμένεται να δείξουν αν το υπέρθερμο υλικό με το οποίο οι ακίδες τροφοδοτούν το στέμμα θα μπορέσει να λύσει, έστω και εν μέρει, το μυστήριο της θέρμανσης του στέμματος.

Ο κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=381359&dt=30/01/2011#ixzz1CX7LhpM9

Ο Ήλιος ετοιμάζεται να «ξυπνήσει» μέσα στο 2011

σχολιάστε και εσείς

Σε μια νέα φάση έντονης δραστηριότητας ετοιμάζεται να εισέλθει από το 2011 το άστρο του ηλιακού μας συστήματος, μετά από μια μακρά περίοδο «ύπνωσης».

Το «ξύπνημα» του Ήλιου αναμένεται να φθάσει στο μέγιστο σημείο του κάποια στιγμή μέσα στο 2013 και μέχρι τότε οι επιστήμονες θα βρίσκονται σε εγρήγορση για πιθανές καταστροφικές συνέπειες στα ηλεκτρονικά συστήματα και στα άλλα δίκτυα της Γης.

Μετά από δύο αιώνες παρατηρήσεων των ηλιακών κηλίδων, των σχετικά πιο ψυχρών περιοχών στην επιφάνεια του ήλιου, οι οποίες σχετίζονται με τη μαγνητική δραστηριότητα του άστρου, οι αστρονόμοι έχουν συμπεράνει ότι ο ήλιος ακολουθεί κατά προσέγγιση ένα 11ετή κύκλο αυξομείωσης της συμπεριφοράς του.

Ο πιο πρόσφατος κύκλος άρχισε το 1996 και, για άγνωστους μέχρι σήμερα λόγους, συνεχίστηκε για περισσότερο χρονικό διάστημα από ό, τι συνήθως.

Όμως πληθαίνουν πλέον τα σημάδια ότι οι Ήλιος βγαίνει από την αδράνεια του, κάτι που θα γίνει φανερό το επόμενο έτος, το οποίο θα σηματοδοτήσει την αρχή μιας ακόμα φάσης ενεργητικότητας με διάρκεια γύρω στα δυόμιση χρόνια και με αποκορύφωμα ένα νέο «ηλιακό μέγιστο» περίπου στα μέσα του 2013, όπως εκτίμησε ο επιστήμονας Τζόε Κούντσες του Κέντρου Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού της NASA σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι «εκρήξεις» ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και φορτισμένων σωματιδίων από τον ήλιο χρειάζονται μερικές μέρες για να φτάσουν στον πλανήτη μας, όπου -εκτός από το φαντασμαγορικό σέλας που προκαλούν στους δύο πόλους, καθώς συγκρούονται με το γήινο μαγνητικό πεδίο- μπορεί να αποσυντονίσουν διάφορα ηλεκτρονικά συστήματα και δορυφόρους.

ΑΠΕ- ΜΠΕ, Παύλος Δρακόπουλος-nooz.gr

4 Ιανουαρίου η μερική έκλειψη Ηλίου

Στις 4 Ιανουαρίου, θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε και από την χώρα μας μια μερική έκλειψη Ηλίου.

Ωστόσο, εάν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν, στην είσοδο του Ψηφιακού Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου (οδός Πεντέλης 11, Π. Φάληρο), θα εγκατασταθούν τηλεσκόπια της Ελληνικής Αστρονομικής Ένωσης, ενώ ερασιτέχνες αστρονόμοι θα βοηθούν τους ενδιαφερόμενους να δουν την μερική έκλειψη του Ήλιου μέσα από το τηλεσκόπιο.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Πλανηταρίου Διονύση Σιμόπουλο, στην Ελλάδα θα δούμε μόνο τα δύο τρίτα του Ηλιακού δίσκου να καλύπτονται από τη Σελήνη και αυτό θα συμβεί στη μέγιστη φάση της έκλειψης στις 10:23 π.μ. (ώρα Ελλάδος), εφόσον δεν θα υπάρχουν σύννεφα. Σχεδόν 12 ώρες νωρίτερα, η Γη θα βρίσκεται στο περιήλιο της, δηλαδή στη πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο (147.105.721 χλμ.). Η έκλειψη θα αρχίσει στη 8:40 π.μ. στη Βόρεια Αλγερία και θα είναι ορατή από τη Βόρεια Αφρική, το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης και την Κεντρική Ασία.
Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν όταν η Σελήνη περνάει μπροστά από τον δίσκο του Ήλιου και τον καλύπτει είτε μερικώς είτε ολικώς με τη σκιά που αφήνει πάνω στον πλανήτη μας. Η σκιά αυτή αποτελείται από δύο διαφορετικές περιοχές: έναν εσωτερικό κώνο πλήρους σκιάς που λέγεται κύρια σκιά και μια περιοχή μερικής σκιάς που λέγεται παρασκιά.
Όταν παρατηρούμε μια έκλειψη του Ήλιου από μια περιοχή της Γης στην οποία πέφτει η παρασκιά, η Σελήνη καλύπτει ένα μόνο τμήμα του Ήλιου και τότε πρόκειται για μερική έκλειψη του Ήλιου. Όταν κοιτάζουμε τον Ήλιο από μια περιοχή που καλύπτει η πλήρης σκιά της Σελήνης, ο Ήλιος είναι τελείως αθέατος και τότε η έκλειψη του Ήλιου είναι ολική.
Σύμφωνα με τον κ.Σιμόπουλο, ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών και ηλιακών εκλείψεων που μπορεί να παρατηρηθούν στη διάρκεια ενός έτους, είναι επτά και ο μικρότερος δύο (οπότε και οι δύο θα είναι οπωσδήποτε ηλιακές). Ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών εκλείψεων στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους δεν υπερβαίνει τις τρεις, ενώ ο μέγιστος αριθμός των ηλιακών εκλείψεων μπορεί να φτάσει τις πέντε.
Υπολογίζεται ότι κάθε αιώνα συμβαίνουν κατά μέσο όρο 238 ηλιακές εκλείψεις, από τις οποίες οι 84 (35%) είναι μερικές, οι 77 (32%) είναι δακτυλιοειδείς, οι 11 (5%) είναι μικτές δακτυλιοειδείς και ολικές και οι 66 (28%) είναι ολικές.
Από την Ελλάδα κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα παρατηρήθηκε μία μόνο ολική ηλιακή έκλειψη στις 19 Ιουνίου του 1936 και δύο δακτυλιοειδείς στις 21 Μαΐου του 1966 και στις 29 Απριλίου του 1976. Στη διάρκεια του 21ου αιώνα στην Ελλάδα θα υπάρξουν δύο ολικές εκλείψεις (στις 29 Μαρτίου του 2006 ορατή μόνο στο Καστελόριζο και στις 21 Απριλίου του 2088 σε περισσότερες περιοχές) και μία δακτυλιοειδής (την 1 Ιουνίου του 2030).
Συνολικά σε όλες τις περιοχές της Γης στον 21ο αιώνα θα συμβούν 226 ηλιακές εκλείψεις, από τις οποίες οι 74 θα είναι (για τμήμα τουλάχιστον της διάρκειάς τους) ολικές, ενώ την ίδια περίοδο, από τις 144 σεληνιακές εκλείψεις, οι 86 θα είναι ολικές.
http://cosmo.gr