Σπούτνικ-1: Ο "πατέρας" όλων των διαστημικών προγραμμάτων

Στις 4 Οκτωβρίου 1957 η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε τον Σπούτνικ – 1, τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, κερδίζοντας τον αγώνα δρόμου με τους Αμερικανούς, οι οποίοι είχαν ανακοινώσει την εκτόξευση ενός τεχνητού δορυφόρου το ίδιο έτος, διά στόματος μάλιστα του Προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.

Η εκτόξευση του Σπούτνικ-1 από το Τιουρατάμ του Καζακστάν, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ, στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία και αποτέλεσε το έναυσμα για τον σχεδιασμό διαστημικών προγραμμάτων άλλων χωρών.
Η ιστορία του Σπούτνικ έχει τις ρίζες της στις 27 Μαΐου 1954, όταν ο σχεδιαστής και μηχανικός πυραύλων Σεργκέι Καραλιόφ πρότεινε στον τότε Υπουργό Αμυντικών Βιομηχανιών της ΕΣΣΔ Ντμίτρι Ουστίνοφ, το σχεδιασμό ενός διαστημικού προγράμματος, έχοντας κατά νου ότι οι σοβιετικοί επιστήμονες διέθεταν τη σχετική τεχνογνωσία την οποία είχαν κληρονομήσει από συναδέλφους τους που εγάζονταν για λογαριασμό της Ναζιστικής Γερμανίας. Ο Σπούτνικ - 1 είχε διάμετρο 1,17 μ. και ζύγιζε 84 κιλά. Η ταχύτητα με την οποία ταξίδευε στο διάστημα του έδινε τη δυνατότητα να εκτελεί μία πλήρη περιστροφή γύρω από τη Γη κάθε 96 λεπτά. Σκοπός του ρωσικού δορυφόρου ήταν η μελέτη του περιβάλλοντος έξω από την ατμόσφαιρα.
Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο δορυφόρος ήταν εξοπλισμένος με τα απαραίτητα αισθητήρια όργανα και εργαλεία για την καταγραφή των θερμοκρασιών στο εσωτερικό και στην επιφάνεια της σφαίρας. Παράλληλα, ήταν σε θέση να αποθηκεύει δεδομένα για την πυκνότητα της ανώτερης ατμόσφαιρας και της διάδοσης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων στην ιονόσφαιρα. Η μελέτη των μετρήσεων γινόταν με την αποκωδικοποίηση των «μπιπ» που εξέπεμπε ο δορυφόρος κάθε 0,3 δευτερόλεπτα.
Οι πομποί του Σπούτνικ-1 λειτούργησαν για τρεις βδομάδες, οπότε και άρχισαν να εξαντλούνται οι μπαταρίες του. Συνέχισε την τροχιά του γύρω από τη Γη για ακόμη 92 ημέρες και στις 3 Ιανουαρίου 1958 καθώς εισερχόταν στα ανώτερα στρώματα της  ατμόσφαιρας του πλανήτη μας, κάηκε.
Έως το «θάνατό» του, ο Σπούτνικ είχε πραγματοποιήσει 1.400 τροχιές γύρω από τη Γη, καλύπτοντας μια απόσταση  70 εκατομμυρίων χιλιομέτρων.

Ταξίδια σε αστεροειδείς με νέο σκάφος της NASA

Ακόμη και στον Άρη θα μπορεί να ταξιδεύει ο άνθρωπος σε λίγες δεκαετίες, σύμφωνα με τα σχέδιά της NASA για ένα νέο, κολοσσιαίων διαστάσεων πύραυλο. Όπως ανακοίνωσε ο επικεφαλής της αμερικανικής υπηρεσίας, το Space Launch System (SLS) είναι ο ισχυρότερος πύραυλος από την εποχή του Saturn V, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε στο πρόγραμμα αποστολών Apollo, τη δεκαετία του 1960.

«Ο πρόεδρος Ομπάμα μας προκάλεσε να είμαστε τολμηροί και να κάνουμε μεγάλα όνειρα και αυτό ακριβώς κάνουμε στη NASA», δήλωσε ο Τσαρλς Μπόλντεν, μόλις δύο μήνες μετά από τον τερματισμό του τριακονταετούς προγράμματος διαστημικών λεωφορείων. «Παρότι είμαι υπερήφανος που πέταξα με το διαστημικό λεωφορείο, οι εξερευνητές του μέλλοντος θα ονειρεύονται τώρα να περπατήσουν μια μέρα στον Aρη», πρόσθεσε.

Ο πύραυλος υγρών καυσίμων, που σχεδιάστηκε για να χρησιμοποιηθεί σε επανδρωμένες αποστολές σε συνδυασμό με το διαστημικό σκάφος Orion, αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη δοκιμαστική του πτήση το 2017, ενώ εκτιμάται ότι θα στοιχίσει περί τα 35 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πρώτες επανδρωμένες πτήσεις προγραμματίζονται για το 2021 και ο πύραυλος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για αποστολή σε αστεροειδή το 2025.

Παρότι δανείζεται πολλά στοιχεία από τα διαστημικά λεωφορεία, σύμφωνα με τη NASA, θα είναι πολύ ισχυρότερος και θα μπορεί σε πρώτη φάση να μεταφέρει στα βάθη του διαστήματος φορτία βάρους 77-100 τόνων, όταν σήμερα, ο μεγαλύτερος πύραυλος για μη επανδρωμένες αποστολές μεταφέρει έως 25 τόνους. Επιπλέον, θα διαθέτει πέντε κινητήρες, ενώ το επαναχρησιμοποιήσιμο τροχιακό όχημα του διαστημικού λεωφορείου είχε τρεις.

Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ Σκοτ Χάμπαρντ, πρώην στέλεχος της NASA, ο οποίος μετείχε στην επιτροπή που διερεύνησε τα αίτια της τραγωδίας του Columbia, το 2003, έκανε λόγο για «επιστροφή στο μέλλον χάρη σε μια αξιόπιστη τεχνολογία υγρών καυσίμων», εκτιμώντας παράλληλα πως οι τεράστιες διαστάσεις του SLS συνεπάγονται ότι η αμερικανική υπηρεσία δεν θα μπορεί να κατασκευάζει και να εκτοξεύει συχνά τέτοια σκάφη.

Οκτώ χρόνια μετά την καταστροφή, τμήμα του Columbia βρέθηκε στο Τέξας

Συντρίμμια στη λίμνη

H δεξαμενή, με διάμετρο περίπου ένα μέτρο, αποκαλύφθηκε όταν έπεσε η στάθμη της λίμνης   (Φωτογραφία:  Associated Press )

---

Μια μικρή αλουμινένια δεξαμενή από το Columbia ανακαλύφθηκε σε λίμνη του Τέξας, οκτώ χρόνια μετά την καταστροφή του διαστημικού λεωφορείου και το θάνατο του εξαμελούς πληρώματος το Φεβρουάριο του 2003.

Η NASA επιβεβαίωσε ότι το σφαιρικό αντικείμενο που εντοπίστηκε την περασμένη εβδομάδα στη λίμνη Νακογκντότσες, 260 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Χιούστον, είναι μια από τις 16 δεξαμενές υγρού οξυγόνου και υδρογόνου που περιλάμβανε το σύστημα ηλεκτροδότησης του Columbia.

«Ο μόνος λόγος που την βρήκαμε εκτεθειμένη ήταν ότι έχουμε ξηρασία και η δεξαμενή αποκαλύφθηκε στη λίμνη. Ήταν γεμάτη λάσπη» ανέφερε στο Space.com η Λίσα Μαλόουν, εκπρόσωπος του Διαστημικού Κέντρου Κένεντι στη Φλόριντα.

Η δεξαμενή, με διάμετρο περίπου ενός μέτρου, πρόκειται να μεταφερθεί τώρα στον κλιματιζόμενο χώρο του Κέντρου όπου φυλάσσονται τα συντρίμμια του σκάφους.

Το υλικό που έχει συγκεντρωθεί ως σήμερα εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στο 38 με 40 τοις εκατό του Columbia -το υπόλοιπο είτε κάηκε στην ατμόσφαιρα είτε βρίσκεται ακόμα κάπου στο Τέξας και τη Λουιζιάνα, τις δύο πολιτείες όπου σκορπίστηκαν τα συντρίμμια.

Το Columbia καταστράφηκε λόγω ενός κομματιού μονωτικού αφρού που αποσπάστηκε από τη εξωτερική δεξαμενή καυσίμων κατά την εκτόξευση και προσέκρουσε στο αριστερό φτερό, προκαλώντας ρήγμα.

Το σκάφος καταστράφηκε 16 ημέρες αργότερα, καθώς επέστρεφε στη Γη από μια αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: υπέρθερμα αέρια εισήλθαν στο ρήγμα κατά την επάνοδο στην ατμόσφαιρα και έλιωσαν την αριστερή πτέρυγα.

Η ανακάλυψη της δεξαμενής έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τον τερματισμό του προγράμματος των διαστημικών λεωφορείων.

Newsroom ΔΟΛ - in.gr

Βόγιατζερ: Στα όρια του διαστρικού χώρου

Του GEOFF BRUMFIEL

Το Βόγιατζερ 1 βρίσκεται στο όριο του ηλιακού μας συστήματος, όπου τα σωματίδια που πηγάζουν από τον Ηλιο συγκρούονται με αέρια του γαλαξία.

(φωτ.: NASA) Αντίθετα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων για ένα απότομο και βίαιο άκρο, το όριο δείχνει να είναι ένα ήρεμο σημείο, όπου ο ηλιακός άνεμος συναντά εξωηλιακά σωματίδια.
«Βρισκόμαστε σε μια μπερδεμένη περιοχή, όπου ο Ηλιος συνεχίζει να έχει κάποια επιρροή», λέει ο Σταμάτης Κριμιζής, φυσικός στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς, στο Λορέλ του Μέριλαντ. «Σίγουρα δεν είναι αυτό που νομίζαμε».
Τα νέα ευρήματα που δημοσίευσαν ο κ. Κριμιζής και οι συνεργάτες του στο περιοδικό «Nature», είναι τα τελευταία από μία σειρά στοιχείων που έχουν συλλεχθεί κατά τη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού του διαστημοπλοίου. Το Βόγιατζερ 1 εκτοξεύθηκε το 1977 και φωτογράφισε ενεργά ηφαίστεια στο φεγγάρι Ιώ καθώς πέρναγε από τον Δία το 1979. Τον επόμενο χρόνο επιβεβαίωσε την ύπαρξη τριών φεγγαριών σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο. Σε μία από τις τελευταίες του φωτογραφίες, που μεταδόθηκε το 1990, η Γη φαίνεται σαν ένας μικρός κόκκος λουσμένος από τις ακτίνες του Ηλιου.
Από τότε, οι επιστήμονες της NASA έχουν κλείσει έξι από τα δέκα όργανά του και βρίσκεται τόσο μακριά που οι αναμεταδόσεις τώρα κάνουν πάνω από 16 ώρες για να φτάσουν στη Γη. Ομως το έργο του Βόγιατζερ συνεχίζεται. Τώρα ταξιδεύει έξω από την ηλιόσφαιρα, τη νοητή φούσκα που γεμίζει ο ηλιακός άνεμος. Στο τέλος του 2004, το Βόγιατζερ 1 πέρασε το «σοκ τερματισμού», το όριο πέρα από το οποίο η επιρροή του ηλιακού ανέμου αρχίζει να φθίνει. Φέτος, οι ερευνητές περιμένουν να περάσει άλλο ένα σημαντικό σημείο -ένα σημείο στο οποίο ο ηλιακός άνεμος αλλάζει απότομα κατεύθυνση, σημαίνοντας την αρχή το διαστρικού χώρου.
Οι μετρήσεις από το διαστημόπλοιο δείχνουν πως ο άνεμος έχει σταδιακά μειωθεί στο μηδέν και ανακατεύεται με διαστρικά αέρια. Οι θεωρίες απέτυχαν να προβλέψουν ένα τέτοιο ενδιάμεσο περιβάλλον, εξηγεί ο κ. Κριμιζής, και υπάρχει η πιθανότητα να είναι τελικά αυτός ο διαστρικός χώρος. «Μπορεί να έχουμε περάσει εκεί και να μην το γνωρίζουμε, γιατί δεν υπάρχει μοντέλο που να περιγράφει τι βλέπουμε», λέει.
Το φύσημα των μακρινών διαστρικών αερίων μπορεί να φαίνεται ασήμαντο σε εμάς που βρισκόμαστε κοντά στον Ηλιο, όμως οι λεπτομέρειες μετράνε, λέει ο επικεφαλής επιστήμονας του Βόγιατζερ, Εντ Στόουν, στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας στην Πασαντίνα. Ο Ηλιος ταξιδεύει ανάμεσα στα συντρίμμια διαφόρων κοντινών σουπερνόβα. Ρεύματα σωματιδίων και τα μαγνητικά πεδία που παράγει το άστρο μας, μας θωρακίζουν από τη διαστρική ακτινοβολία που προέρχεται από την εκτόνωση των αερίων. «Το μέγεθος της φούσκας αυτής είναι σημαντικό».
Το Βόγιατζερ θα μπορέσει να μας δώσει περισσότερες απαντήσεις μέσα στα επόμενα χρόνια. Η μονάδα παραγωγής ενέργειας πλουτωνίου του διαστημοπλοίου θα του επιτρέψει να συνεχίσει την ομαλή λειτουργία του τουλάχιστον έως το 2020, και «θα συνεχίσουμε να λαμβάνουμε πληροφορίες», λέει ο κ. Κριμιζής. Ακόμα και όταν το σήμα του εξασθενίσει, το ταξίδι του θα συνεχιστεί.
© 2011 Nature News
ΠΗΓΗ:ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Τα διαστημικά λεωφορεία πέρασαν στην ιστορία

Το Atlantis πάτησε στη Γη

Το διαστημικό λεωφορείο Atlantis ολοκλήρωσε την τελευταία του αποστολή -και μαζί την εποχή των διαστημικών λεωφορείων- πριν από λίγο, όταν προσγειώθηκε επιτυχώς στο διαστημικό κέντρο Κένεντι.

Το μεγάλο και περιπετειώδες ταξίδι των αμερικανικών διαστημικών λεωφορείων έφτασε στο  τέλος του μετά από 30 χρόνια, καθώς το Atlantis ακούμπησε το διάδρομο προσγείωσης στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλώριδα λίγο πριν χαράξει. Το τετραμελές πλήρωμα του Atlantis επέστρεψε  μετά την αποστολή ανεφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, που κράτησε 13 ημέρες βάζοντας τέλος σε μια ολόκληρη περίοδο διαστημικών ταξιδιών, που η Αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε κυρίως λόγω του υψηλού κόστους τους. 
Παρά την "άβολη' ώρα πλήθος ανθρώπων μαζεύτηκε για να δει την τελευταία προσγείωση διαστημικού λεωφορείου. Προσγείωση η οποία είναι και συναισθηματικά φορτισμένη καθ΄ςω το τέλος των διαστημικών λεωφορείων θα σημάνει την απόλυση 3000 περίπου ανθρώπων που δούλευαν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Το διαστημικό λεωφορείο που φέρει το όνομα της χαμένης Ατλαντίδας πάντως θα περάσει το υπόλοιπο της ζωής του ως έκθεμα μουσείου καθώς η NASA αποσύρει όλα τα διαστημικά λεωφορεία για να κατασκευάσει διαστημόπλοια που θα μπορούν να μας μεταφέρουν μακρύτερα στο διάστημα.
Προς το παρόν βέβαια το Αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα δεν έχει κανένα  σκάφος που να μπορεί να μεταφέρει αστροναύτες εκτός της γήινης ατμόσφαιρας και η κυβέρνηση έχει καλέσει τον ιδιωτικό τομέα να αναλάβει δράση, με πληροφορίες να θέλουν κάποιες ιδιωτικές εταιρείες να κατασκευάζουν ήδη σκάφη.
Μέχρι να ολοκληρωθούν όμως οι Αμερικανοί αστροναύτες θα μεταφέρονται στον Διεθνή διαστημικό σταθμό, από ρωσικά σκάφη Σογιούζ στα οποία θα πληρώνουν ακριβότατο “κόμιστρο”.
Το επόμενο διαστημόπλοιο της NASA σχεδιάζεται ήδη και οι πρώτες προδιαγραφές του θα παρουσιαστούν στο Αμερικανικό Κονγκρέσο πριν το τέλος του καλοκαιριού. Το σκάφος θα έχει κωνικό σχήμα και θα λέγεται “Orion” (Ωρίωνας) αν και κανείς δεν ξέρει ακόμα πως θα μοιάζει ο ένας ή οι περισσότεροι πυραύλοι που θα το μεταφέρουν στο διάστημα, με τελικό προορισμό τη Σελήνη, τους αστεροειδής ή τον Άρη.
Δείτε σχετικό photo gallery AΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Vladimir Komarov:Ο ΣΟΒΙΕΤΙΚΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ....

Κοσμοναύτης συντρίβεται στη Γη ενώ κλαίει οργισμένα

Ηχητικό: 

Εικόνας: η σορός του Vladimir Komarov μετά την πτώση. Ήχος: τα τελευταία λόγια του Komarov κατά την είσοδο της κάψουλας στην ατμόσφαιρα

Πρόσφατες αποκαλύψεις της αμερικάνικης κατασκοπείας για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πέθανε ο ρώσος κοσμοναύτης Vladimir Komarov το '67 κατά την είσοδο της ελαττωματικής του κάψουλας στην ατμόσφαιρα.

Του Robert Krulwich, npr
Έχουμε λοιπόν έναν κοσμοναύτη, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά, σίγουρος πως δε θα καταφέρει να επιστρέψει ποτέ στη γη. Μιλάει μέσω ασυρμάτου με τον Alexei Kosygin -υψηλόβαθμο τότε αξιωματούχο της Σοβιετικής Ένωσης- ο οποίος κλαίει επειδή πιστεύει και αυτός πως ο κοσμοναύτης θα πεθάνει.
Το διαστημόπλοιο είναι κατασκευασμένο πρόχειρα, τα καύσιμα σχεδόν τελειώνουν,τα αλεξίπτωτά του – παρότι κανείς δεν το ήξερε αυτό- δεν πρόκειται να λειτουργήσουν και ο κοσμοναύτης, ονόματι Vladimir Komarov, πρόκειται κυριολεκτικά να συντριβεί στο Γη. Το σώμα του κυριολεκτικά θα απανθρακωθεί από τη σύγκρουση. Καθώς οδηγείται προς το μοιραίο του θάνατο, οι κατασκοπευτικοί σταθμοί των ΗΠΑ στην Τουρκία τον ακούν να καταριέται οργισμένα ενώ κλαίει «εκείνους που τον έβαλαν σε αυτό το κακοφτιαγμένο διαστημόπλοιο».
Αυτή η απίστευτη μυστική καταγραφή του θανάτου ενός Ρώσου κοσμοναύτη από το 1967 παρουσιάζεται σε ένα βιβλίο με τίτλο Starman από τους Jamie Doran και Piers Bizony,το οποίο εκδόθηκε πρόσφατα. Οι συγγραφείς βασίζουν κυρίως την αφήγησή τους στις αποκαλύψεις του Venymin Ivanovich Russayev, αξιωματούχου της KGB και σε παλιότερες δημοσιογραφικές αναφορές του Yaroslav Golovanov στην εφημερίδα Pradva. Αυτή η εκδοχή –αν είναι αληθινή- είναι πραγματικά τρομακτική.
Το βιβλίο Starman αναφέρεται στην φιλία μεταξύ δύο κοσμοναυτών, του Vladimir Kamarov και του σοβιετικού ήρωα Yuri Gagarin, του πρώτου ανθρώπου που ταξίδεψε στο διάστημα. Οι δύο άνδρες είχαν πολύ καλές σχέσεις: έκαναν παρέα, κυνηγούσαν και έπιναν μαζί.
Το 1967 ανατέθηκε και στους δύο να συμμετάσχουν σε μια αποστολή και να μπουν σε τροχιά γύρω από τη Γη,αλλά και οι δυο τους ήξεραν πως το σκάφος δεν ήταν ασφαλές. Ο Komarov είπε στους φίλους του πως ήξερε πως ήταν πιθανό να πεθάνει. Αλλά δε θα έκανε πίσω γιατί δεν ήθελε να πεθάνει ο Gagarin. Ο Gagarin θα ήταν ο αντικαταστάτης του.
Η ιστορία ξεκινά πάνω κάτω το 1967 όταν ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ, ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, αποφάσισε να οργανώσει ένα εντυπωσιακό διαστημικό ραντεβού μεταξύ δύο σοβιετικών διαστημοπλοίων.
Το σχέδιο ήταν να εκτοξευτεί η διαστημική κάψουλα Soyuz 1 με τον Komarov στο εσωτερικό της. Την επόμενη μέρα, ένα δεύτερο όχημα θα απογειωνόταν, με δυο επιπλέον κοσμοναύτες. Τα δύο οχήματα θα συναντιόνταν, θα συνδέονταν, ο Komarov θα περνούσε από το ένα στο άλλο, θα άλλαζε θέση με ένα συνάδερφο του, και θα επέστρεφε στην πατρίδα του με το δεύτερο διαστημόπλοιο. Ο Μπρέζνιεφ πίστευε πως το γεγονός θα αποτελούσε έναν σοβιετικό θρίαμβο που θα συνέπιπτε με την 50η επέτειο της κομμουνιστικής επανάστασης. Ο Μπρέζνιεφ κατέστησε σαφές πως ήθελε να δει το σχέδιο να πραγματοποιείται.
Το πρόβλημα ήταν ο Gagarin, ο οποίος ήταν ήδη ένας σοβιετικός ήρωας, ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα. Τόσο αυτός όσο και κάποιοι ανώτεροι τεχνικοί είχαν επιθεωρήσει το Soyuz 1 και είχαν εντοπίσει 203 κατασκευαστικά προβλήματα -αρκετά σοβαρά προβλήματα, τα οποία έκαναν την διαστημικό ταξίδι με το όχημα επικίνδυνο. Ο Gagarin πρότεινε την αναβολή της αποστολής.
Το ερώτημα ήταν: Ποιος θα το έλεγε στον Μπρέζνιεφ; Ο Gagarin συνέταξε μια δεκασέλιδη αναφορά και την έδωσε στον Venyamin Russayev, τον καλύτερο φίλο του στην KGB, αλλά κανένας δε τολμούσε να την προωθήσει προς τα πάνω στην αλυσίδα διοικήσεως. Όσοι είδαν αυτή την αναφορά, μεταξύ των οποίων και ο Russayev, υποβιβάστηκαν, απολύθηκαν ή εστάλησαν για διπλωματική αποστολή στη Σιβηρία. Ενώ απέμενε λιγότερο από ένας μήνας για την εκτόξευση, ο Komarov συνειδητοποίησε πως δεν υπήρχε δυνατότητα αναβολής. Συναντήθηκε με τον Russayev, τον υποβιβασμένο πράκτορα της KGB, του είπε: «δεν πρόκειται να επιστρέψω από αυτήν την πτήση».
Ο Russayev τον ρώτησε γιατί δεν αρνείται να συμμετάσχει στην αποστολή. Η απάντηση του Komarov, σύμφωνα με τους συγγραφείς, ήταν πως αν δεν πραγματοποιούσε ο ίδιος την πτήση, τότε θα έστελναν τον αντικαταστάτη. Αυτός ήταν ο Yuri Gagarin. Ο Vladimir Komarov δεν μπορούσε να το κάνει αυτό στον φίλο του. «Είναι ο Yuri μας», είπε σύμφωνα με το βιβλίο, «και θα πεθάνει αντί για μένα. Πρέπει να τον φροντίζουμε». Ύστερα ξέσπασε σε κλάματα.
Την ημέρα της εκτόξευσης ο Ρώσος δημοσιογράφος Yaroslav Golovanov ανέφερε πως ο Gagarin εμφανίστηκε στο σημείο εκτόξευσης και απαίτησε να πάρει μέρος στην αποστολή, παρότι κανένας δεν περίμενε πως θα πετούσε. Ο Golovanov αποκάλεσε αυτή τη συμπεριφορά ως ένα «ξαφνικό καπρίτσιο», παρόλο που αργότερα κάποιοι παρατηρητές εξέφρασαν την άποψη πως ο Gagarin προσπαθούσε να μπει στο διαστημόπλοιο για να σώσει το φίλο του. Τελικά το Soyuz άφησε τη Γη με πλοηγό τον Komarov.
Με το που το Soyuz άρχισε να μπαίνει σε τροχιά γύρω από τη Γη, ξεκίνησαν και τα προβλήματα. Οι κεραίες δε λειτουργούσαν σωστά. Η κινητήρια δύναμη ήταν ελλιπής. Η πλοήγηση αποδείχθηκε δύσκολη. Η εκτόξευση της επόμενης μέρας έπρεπε να ακυρωθεί. Και το χειρότερο ήταν πως, ώρα με την ώρα, οι ελπίδες του Komarov να επιστρέψει ασφαλής στη Γη εξανεμίζονταν.
Την ίδια στιγμή οι μυστικές υπηρεσίας των ΗΠΑ παρακολουθούσαν την επιχείρηση. Η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA) είχε κάποιες εγκαταστάσεις σε μια αεροπορική βάση κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές οι Αμερικανοί κατάσκοποι ήξεραν πως κάτι δεν πάει καλά άλλα δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι ακριβώς. Ένας αναλυτής της NSA, ο οποίος στο βιβλίο αναφέρεται ως Perry Fellwock, περιέγραψε πως άκουσε τυχαία τον Komarov να λέει στους αξιωματούχους στον πύργο ελέγχου πως ήξερε ότι πρόκειται να πεθάνει. Ο Fellwock περιγράφει πως ο σοβιετικός ηγέτης Alexei Kosygin επικοινώνησε μέσω βιντεοκλήσης με τον Komarov για να του πει πως είναι ήρωας. Η σύζυγος του Komarov ήταν επίσης στην γραμμή για να μιλήσει μαζί του σχετικά με το τι να πει στα παιδιά τους. Ο Kosygin έκλαιγε.
Το βιβλίο περιγράφει πως οι Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών άκουσαν τις «κραυγές οργής του Komarov καθώς ριχνόταν προς το θάνατό του» όταν το σκάφος ξεκίνησε την κάθοδο και τα αλεξίπτωτα δεν άνοιξαν.
Στο ίντερνετ μπορεί να βρεθεί το απόσπασμα με τα κατά πάσα πιθανότητα τελευταία λόγια του Komarov (κοστίζει 89 cents στο Amazon). Κάποιοι μεταφραστές τον ακούν να λέει: «Η θερμοκρασία αυξάνεται μέσα στην κάψουλα». Χρησιμοποιεί επίσης τη φράση «με σκοτώσατε»- προφανώς για να αναφερθεί στο τι του έκαναν οι μηχανικοί.
Σκοτώθηκαν και Αμερικάνοι
Και οι δύο πλευρές ήξεραν κατά τη διάρκεια της κούρσας του διαστήματος στη δεκαετία του '60 πως αυτές οι αποστολές ήταν επικίνδυνες. Μερικές φορές ξεχνάμε πόσο επικίνδυνες ήταν. Τον Ιανουάριο της ίδιας χρονιάς, το 1967, οι Αμερικάνοι Gus Grissom, Ed White και Roger Chaffee πέθαναν κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς μέσα στη διαστημική κάψουλα Apollo.

“Δήλωση του Νίξον
18 Ιουλίου 1969
Σε περίπτωση καταστροφής στο φεγγάρι
Το πεπρωμένο προόριζε αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι ταξίδεψαν στο φεγγάρι για να το εξερευνήσουν ειρηνικά να μείνουν σε αυτό και να αναπαυθούν εκεί εν ειρήνη. Αυτοί οι γενναίοι άνδρες, ο Neil Amstrong και ο Edwin Aldrin, ξέρουν πως δεν υπάρχει ελπίδα για την διάσωσή τους. Αλλά επίσης ξέρουν πως στη θυσία τους υπάρχει ελπίδα για την ανθρωπότητα. Αυτοί οι δύο άνδρες προσέφεραν τις ζωές τους για τον πιο ευγενή σκοπό: την αναζήτηση της αλήθειας και της κατανόησης. Οι συγγενείς και φίλοι τους θα τους πενθήσουν, το έθνος τους θα τους πενθήσει, οι άνθρωποι όλου του κόσμου θα τους πενθήσουν, η ίδια η Μητέρα Γη, που τόλμησε να στείλει δύο από τα παιδιά της στο άγνωστο, θα τους πενθήσει. Κατά την εξερεύνησή τους έκαναν τους ανθρώπους όλης της γης να τους παρακολουθούν όλοι μαζί συγκινημένοι, στη θυσία τους ενώνουν πιο σφιχτά τους ανθρώπους σαν αδέρφια. Στις αρχαίες μέρες οι άνθρωποι κοιτούσαν στα αστέρια και έβλεπαν τους ήρωές τους στους αστερισμούς. Στις μέρες μας, κάνουμε σχεδόν το ίδιο, με τη διαφορά πως οι ήρωές μας είναι άνθρωποι με σάρκα και οστά- άνθρωποι που άγγιξαν το έπος. Άλλοι θα ακολουθήσουν και σίγουρα θα βρουν το δρόμο της επιστροφής προς το σπίτι. Η αναζήτηση του ανθρώπου δεν θα πάψει. Αλλά αυτοί οι άνθρωποι υπήρξαν οι πρώτοι και θα μείνουν οι πρώτοι στις καρδιές μας. Γιατί κάθε ανθρώπινο πλάσμα που θα κοιτάει ψηλά στο φεγγάρι, τις νύχτες που πρόκειται να έρθουν, θα ξέρει πως εκεί, σε κάποια γωνιά ενός άλλου κόσμου, υπάρχει πλέον, και θα υπάρχει για πάντα, η ανθρωπότητα.

Πριν από την προεδρική δήλωση:
Ο Πρόεδρος θα τηλεφωνήσει σε κάθε μια από τις μέλλουσες χήρες
Μετά την προεδρική δήλωση:
Τη στιγμή που η NASA θα διακόψει την επικοινωνία με τους αστροναύτες: Ένας κληρικός θα τελέσει μια τελετή αντίστοιχη με αυτή που τελείται για τις κηδείες στη θάλασσα, θα μνημονεύσει τις ψυχές τους εις τον αιώνα τον άπαντα και θα τελειώσει με το «Πάτερ Ημών».
Δύο χρόνια αργότερα, όταν οι Αμερικάνοι πάτησαν στο φεγγάρι, ο Λευκός Οίκος υπό τον Νίξον είχε ετοιμάσει μια δήλωση, γραμμένη από τον ειδικό στη συγγραφή πολιτικών λόγων William Safire, η οποία ανακοίνωνε τον θάνατο των Neil Amstrong και Buzz Aldrin για την περίπτωση που εγκαταλείπονταν ή έχαναν τη ζωή τους. Ο θάνατος δεν ήταν κάτι απροσδόκητο.
Αλλά ο θάνατος του Komarov έμοιαζε να είναι προδιαγεγραμμένος. Ο Yuri Gagarin είχε πει αρκετά σχετικά με το θέμα σε μια συνέντευξη που έδωσε στην Pravda εβδομάδες μετά το συμβάν. Άσκησε σκληρή κριτική στους αξιωματούχους που άφησαν τον φίλο του να πετάξει.
Ο Komarov τιμήθηκε με επίσημη κρατική κηδεία. Μόνο ένα σπασμένο κόκκαλο της φτέρνας του απέμεινε από τη σύγκρουση. Τρεις εβδομάδες αργότερα ο Yuri Gagarin πήγε να συναντήσει τον φίλο του από την KGB. Ήθελε να μάθει τι είχε συμβεί. Σύμφωνα με την περιγραφή του βιβλίου:
Ο Gagarin συνάντησε τον Russayev στο διαμέρισμα της οικογένειάς του αλλά αρνήθηκε να μιλήσουν μέσα σε κάποιο από τα δωμάτια γιατί ανησυχούσε πως μπορεί να υπήρχαν κοριοί. Ούτε τα ασανσέρ και οι διάδρομοι δεν ήταν ασφαλείς οπότε οι δύο άνδρες ανεβοκατέβαιναν σιγά σιγά τις σκάλες της πολυκατοικίας, ένα χώρο στον οποίο υπήρχε αντίλαλος.
Ο Gagarin το 1967 ήταν πολύ διαφορετικός από τον ξέγνοιαστο νέο του 1961. Ο θάνατος του Komarov του είχε προκαλέσει πολλές ενοχές. Κάποια στιγμή ο Gagarin είπε: «Θα προσπαθήσω να φτάσω σε αυτόν (τον Μπρέζνιεφ) με κάποιον τρόπο και αν ανακαλύψω πως ήξερε ακριβώς πως είχε η κατάσταση και παρόλα αυτά άφησε να συμβεί ότι συνέβη, τότε ξέρω ακριβώς τι πρόκειται να κάνω». Ο Russayev συνεχίζει: «Δεν ξέρω τι ακριβώς είχε στο μυαλό του ο Gagarin. Ίσως μια γερή γροθιά στο πρόσωπό». Ο Russayev προειδοποίησε τον Gagarin να είναι προσεκτικός όσον αφορά τον Μπρέζνιεφ. «Του είπα: Μίλα πρώτα σε μένα πριν κάνεις το παραμικρό. Σε προειδοποιώ, πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός». Οι συγγραφείς αναφέρουν μια φήμη, η οποία είναι ανεπιβεβαίωτη (και κατά τη γνώμη μου απίθανη) σύμφωνα με την οποία μια μέρα ο Gagarin έτυχε να συναντηθεί με τον Μπρέζνιεφ και του έριξε το ποτό του στο πρόσωπο. Ελπίζω να έγινε έτσι.
Ο Yuri Gagarin πέθανε σε ένα αεροπορικό δυστύχημα το 1968, ένα χρόνο πριν οι Αμερικάνοι πατήσουν στο φεγγάρι.

Η μετάφραση έγινε από τον Μιχάλη Ζωντό, για το μεταφραστικό project του Tvxs.

Επέστρεψε στη Γη και πέρασε στην ιστορία το Endeavour

Την τελευταία προσγείωση της ένδοξης 19χρονης καριέρας του έκανε σήμερα το πρωί το διαστημόπλοιο Endeavour. Η αυλαία έπεσε στη Φλόριντα, έπειτα από ταξίδι δύο εβδομάδων στον διεθνή διαστημικό σταθμό.

Η προσγείωση,  έγινε λίγο πριν τις 10:00 το πρωί ώρα Ελλάδας, και όπως έχει γίνει γνωστό στη συνέχεια το διαστημόπλοιο θα μεταφερθεί σε χώρο έκθεσης για το κοινό.
Όπως δήλωσε ο κυβερνήτης Μαρκ Κέλι, μετά την προσγείωση "είναι λυπηρό να βλέπουμε την τελευταία προσγείωση αλλά αφήνει τεράστια κληρονομιά".
Τα στατιστικά του διαστημοπλοίου, στην 25χρονη ιστορία του, ακούγονται εντυπωσιακά.
Μετά τη σημερινή του προσγείωση έχει συμπληρώσει 299 συνεχόμενες μέρες σε τροχιά, 4.672 γύρους της γής, περισσότερα από 197,6 εκατ. χιλιόμετρα και 25 αποστολές στο διάστημα. Η πρώτη εκτόξευση έγινε το 1992, όπου κλήθηκε να αντικαταστήσει το Challenger.

Επιστρέφει στη Γη το Endeavour

Το ταξίδι της επιστροφής του στη Γη ξεκίνησε το αμερικανικό διαστημικό λεωφορείο Endeavour το οποίο αποκολλήθηκε με επιτυχία από το διεθνή διαστημικό σταθμό (ΙSS) χθες το βράδυ σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA. Η αποκόλληση του διαστημοπλοίου πραγματοποιήθηκε όπως είχε προγραμματιστεί, στις 03:55 ώρα Γκρήνουιτς.
Εάν οι μετεωρολογικές συνθήκες το επιτρέψουν, το διαστημικό λεωφορείο, στο οποίο επιβαίνει 6μελές πλήρωμα, θα προσγειωθεί την Τετάρτη στις 06:31 GMT στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της Φλόριντα ύστερα από 16ήμερη αποστολή.
Σημειώνεται ότι πρόκειται για την τελευταία αποστολή του Endeavour και η προτελευταία για τον απαρχαιωμένο στόλο των διαστημικών λεωφορείων. Την τελευταία πτήση των διαστημικών λεωφορείων θα πραγματοποιήσει το Atlantis, στις 8 Ιουλίου.
Ο επικεφαλής της αποστολής Μαρκ Κέλι, πριν την αναχώρησή του από το διάστημα, έλαβε ένα μουσικό μήνυμα από τη σύζυγό του, τη γερουσιαστή Γκαμπριέλε Γκίφορντς που αναρρώνει έπειτα από πυροβολισμό στο κεφάλι και δήλωσε ότι ανυπομονεί να βρεθεί σύντομα κοντά της.
πηγη

Στις 8 Ιουλίου η τελευταία εκτόξευση του Atlantis

Έτοιμο για εκτόκευση το Atlantis   (Φωτογραφία:  Reuters)

Η εκτόξευση μεταφέρθηκε χρονικά λόγω της αναβολής δύο εβδομάδων, στις 16 Μαΐου, της εκτόξευσης του Endeavour που είχε παρουσιάσει πρόβλημα στο ηλεκτρικό του σύστημα.

Το πλήρωμα της πτήσης είναι τέσσερις αστροναύτες, όλοι όμως έχουν πετάξει και στο παρελθόν.

Πρόκειται για την 33η αποστολή του Atlantis και τη 37η πτήση διαστημικού λεωφορείου για την κατασκευή του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, που έχει πλέον ολοκληρωθεί.

Είναι όμως και η 135η και τελευταία στην ιστορία του διαστημικού λεωφορείου.

Εκτοξεύτηκε το διαστημικό λεωφορείο Endeavour

Εκτοξεύτηκε το Endeavour στις 08:56 (15:56 ώρα Ελλάδας), από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρόκειται για το τελευταίο ταξίδι αυτού του διαστημικού λεωφορείου στο Διάστημα, με προορισμό τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Στο σκάφος επιβαίνει εξαμελές πλήρωμα και η αποστολή θα διαρκέσει 16 ημέρες.

Η NASA ήλπιζε πως το Endeavour θα είχε επιστρέψει από την αποστολή του μέχρι σήμερα, όμως η πρώτη απόπειρα εκτόξευσης στις 29 Απριλίου απέτυχε εξαιτίας μιας βλάβης σε υδραυλική γεννήτρια του διαστημικού σκάφους.
Το σκάφος άντλησε 500.000 γαλόνια καύσιμα, στο διάστημα των 8,5 λεπτών που χρειάστηκε για να τεθεί σε τροχιά γύρω από την Γη.
Πρόκειται για την 134η πτήση στην ιστορία του προγράμματος διαστημικών σκαφών της NASA και η προτελευταία, αφού κατόπιν θα αποσυρθούν τα τρία διαστημικά λεωφορεία που αποτελούν τον στόλο της. Το Discovery ολοκλήρωσε το πρόγραμμά του τον Μάρτιο, ενώ το Atlantis θα μεταφέρει το τελευταίο του φορτίο στον σταθμό τον Ιούλιο.
Στο άμεσο μέλλον, ο ανεφοδιασμός του σταθμού θα εκτελείται από ευρωπαϊκά και ρωσικά σκάφη. Από την πλευρά της η NASA θα μισθώσει δύο εμπορικές εταιρείες που θα εκτελούν επίσης αποστολές φορτίων προς τον σταθμό.
►Περισσότερες πληροφορίες για την αποστολή του Endeavour, διαβάστε εδώ.
ΠΗΓΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Τελευταία προσεδάφιση για το Atlantis πριν καταλήξει στο μουσείο

Μακρά διαδρομή Τελευταία προσεδάφιση για το Atlantis πριν καταλήξει στο μουσείο

Associated Press

Το Atlantis λίγο μετά την αποσύνδεσή του από το σταθμό την περασμένη Κυριακή

Ακρωτήριο Κανάβεραλ

Προηγούμενο άρθρο: Για την τελευταία αποστολή της καριέρας του αναχώρησε το Atlantis (14/5/2010) Η προσεδάφιση του διαστημικού λεωφορείου Atlantis το απόγευμα της Παρασκευής ήταν πιθανότατα και η τελευταία της καριέρας του. Από την παρθενική του πτήση το 1985, το σκάφος πραγματοποίησε 32 αποστολές και διήνυσε 193 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Στο τελευταίο του ταξίδι, το Atlantis μετέφερε ένα νέο ρωσικό εργαστήριο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, του οποίου η συναρμολόγηση προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί το 2011. Τα δύο άλλα διαστημικά λεωφορεία της NASA, το Discovery και το Endeavour, θα πραγματοποιήσουν ακόμα μία αποστολή το καθένα πριν αποσυρθούν κι αυτά στο τέλος της φετινής χρονιάς. Και τα τρία σκάφη θα δημοπρατηθούν σε μουσεία, έχει προαναγγείλει η NASA. Προς το παρόν, πάντως, το Atlantis θα παραμείνει στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της Φλόριντα και θα βρίσκεται σε ετοιμότητα για την περίπτωση που χρειαστεί να διασώσει τους αστροναύτες αν παρουσιαστούν προβλήματα στις δύο αποστολές που απομένουν. Όπως αποφάσισε πρόσφατα η κυβέρνηση Ομπάμα, στο μέλλον οι αποστολές από και προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα ανατεθούν σε ιδιωτικές εταιρείες. Η NASA έχει ξεκινήσει την ανάπτυξη ενός άλλου σκάφους, της κάψουλας Orion, η οποία όμως δεν θα χρησιμοποιείται σε αυτόνομες αποστολές, αλλά θα παραμένει συνδεδεμένη στο σταθμό ως όχημα διαφυγής σε περίπτωση ατυχήματος. Η αμερικανική κυβέρνηση και η NASΑ δεν έχουν αποφασίσει ακόμα για το σκάφος που θα χρησιμοποιηθεί στο απώτερο μέλλον για επανδρωμένες αποστολές πέρα από τη γήινη τροχιά. Τα διαστημικά λεωφορεία δεν μπορούν να πετάξουν σε ύψος άνω των 600 χλμ από την επιφάνεια της Γης. Newsroom ΔΟΛ