“Planet Εarth”: μαγεία!

Ενα μεγάλο ευχαριστώ στο BBC που με τα documentary όπως το Planet Earth μας θυμίζει πόσο όμορφη είναι η γη.

Εκπληκτικά τοπία, καταπληκτική σκηνοθεσία και μουσική, βάλτε το video σε full ανάλυση και απολαύστε το.

Το Σύμπαν σαν χαρακτικό του Εσερ από τον Στίβεν Χόκινγκ

Η νέα θεωρία του αλλάζει τη συμπαντική γεωμετρία, δίνει αρνητική τιμή στην Κοσμολογική Σταθερά και στηρίζει τη θεωρία των χορδών

Η γεωμετρία του Σύμπαντος που προτείνουν ο Στίβεν Χόκινγκ και οι συνεργάτες του μοιάζει με το «Οριο του κύκλου ΙV» του Μ. Κ. Εσερ

Η Κοσμολογική Σταθερά του Αϊνστάιν δεν μπορεί να έχει αρνητική τιμή και αυτό σε γενικές γραμμές είναι ως τώρα κοινώς αποδεκτό. Ο Στίβεν Χόκινγκ όμως και οι συνεργάτες του σπάζουν το ταμπού τολμώντας να της προσθέσουν αρνητικό πρόσημο. Το αποτέλεσμα προσδίδει μια υπερβολική διάσταση στη γεωμετρία του Σύμπαντος, κάνοντάς το να θυμίζει τα έργα του ολλανδού χαράκτη Μ. Χ. Εσερ.
Ο διάσημος καθηγητής του Κέιμπριτζ μαζί με τον παλαιό συνεργάτη του Τόμας Χέρτογκ του Καθολικού Πανεπιστημίου του Λέβεν του Βελγίου και  τον Τζέιμς Χαρτλ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ παρουσίασαν τη μελέτη τους στον δικτυακό τόπο arXiv.org.
Σε αυτήν οι τρεις αστροφυσικοί προτείνουν στην ουσία μια νέα κυματική εξίσωση η οποία περιγράφει διάφορα πιθανά Σύμπαντα με την εισαγωγή μιας Κοσμολογικής Σταθεράς με αρνητική τιμή. Εκτός του ότι προσθέτει στην επίπεδη γεωμετρία του επεκτεινόμενου Σύμπαντός μας μια «παράλληλη» υπερβολική διάσταση παρόμοια με αυτή στο εικονιζόμενο έργο του Εσερ, το μοντέλο τους έρχεται επίσης να «κουμπώσει» με τη θεωρία των χορδών και συγκεκριμένα με την εκδοχή της ολογραφικής αρχής ή αντιστοιχίας AdS/CFΤ που έχει διατυπώσει ο Χουάν Μαλντασένα του Πανεπιστημίου του Πρίνστον.
το βημα

Πως είδαν από το Σκίνακα το πέρασμα της Αφροδίτης από τον ήλιο!

οι Αστρονόμοι της Κρήτης παρατήρησαν το φαινόμενο από το αστεροσκοπείο του Ψηλορείτη

Ενημερώθηκε: 08.06.2012 // 16:01

Στο Αστεροσκοπείο Σκίνακα (Ψηλορείτης,1750 μέτρα υψόμετρο) το οποίο φημίζεται για τις άριστες αστρονομικές συνθήκες παρατήρησης που προσφέρει, οι αστρονόμοι παρακολούθησαν το σπανιότατο φαινόμενο της διέλευση της Αφροδίτης μπροστά από τον Ήλιο το πρωί της Τετάρτης 6 Ιουνίου. Την ώρα της διέλευσης¨Έλληνες και 8 ερασιτέχνες αστρονόμοι που είχαν έρθει όλοι από το εξωτερικό για να φωτογραφήσουν το φαινόμενο (με πανάκριβο εξοπλισμό!) πήραν εντυπωσιακές φωτογραφίες του φαινομένου το οποίο θα επαναληφθεί μόλις το έτος 2117 ! . Παρατίθενται δύο από τις πολλές φωτογραφίες που ελήφθησαν με χρήση ειδικών φίλτρων τα οποία  επιτρέπουν μόνο συγκεκριμένα μήκη κύματος να περάσουν, κάνοντας έτσι ορατά, πέραν της Αφροδίτης και άλλα φαινόμενα πάνω στον Ήλιο.

Η αριστερή εικόνα πάρθηκε με το τηλεσκόπιο ευρέως πεδίου 30cm του Αστεροσκοπείου Σκίνακα. Μπροστά από το τηλεσκόπιο είχε τοποθετηθεί ηλιακό φίλτρο. Έτσι εκτός από το δίσκο της Αφροδίτης, που διακρίνεται ως  μεγαλύτερη μαύρη κηλίδα πάνω δεξιά, μας δίνεται η δυνατότητα να θαυμάσουμε  και τις ηλιακές κηλίδες, που φαίνονται σαν πολλές μικρές ανομοιόμορφες μαύρες κηλιδίτσες και σχετίζονται με τα μαγνητικά πεδία του Ήλιου.
Η δεξιά εικόνα πάρθηκε από ξένο ερασιτέχνη αστρονόμο με φίλτρο της γραμμής Ηα του Υδρογόνου και μας επιτρέπει να δούμε, πέραν της Αφροδίτης (μαύρη στρογγυλή κηλίδα) και την ανομοιομορφία της ηλιακής Χρωμόσφαιρας (Η Χρωμόσφαιρα βρίσκεται πάνω από τη Φωτόσφαιρα. Η Φωτόσφαιρα είναι η ανώτερη στιβάδα του Ήλιου από την οποία εκπέμπεται το ορατό ηλιακό φως).
Επικεφαλής της ομάδας φωτογράφησης του Αστεροσκοπείου Σκίνακα ήταν ο Δρ. Μάκης Παλαιολόγου του Πανεπιστημίου Κρήτης.
πηγη

Όταν η Αφροδίτη μπήκε ... ανάμεσά μας! Εντυπωσιακές εικόνες...

Αφροδίτη, Γη και Ήλιος ευθυγραμμίστηκαν - Το φαινόμενο ορατό στην Ελλάδα μέχρι τις 7:55

Εδώ και δύο 24ωρα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα φαινόμενο που έχει κερδίσει τα βλέμματα των αστρονόμων του κόσμου. Πρόκειται για την ευθυγράμμιση του Ήλιου με την Αφροδίτη και τη Γη, η οποία θα γίνει ωρατή στην Ελλάδα μέχρι τις 7:55 το πρωί ως μία κουκίδα πάνω στον ήλιο.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που θα επαναληφθεί σε 105 χρόνια.
Το φαινόμενο συμβαίνει τέσσερις φορές σχεδόν κάθε δυόμισι αιώνες και χωρίζεται σε ζεύγη των οκτώ ετών. Το 2004, η ευθυγράμμιση των πλανητών είχε συμβεί ξανά, ένα πρωτόγονο θέαμα για όσους το είδαν.

Το απόγευμα της Τετάρτης, οι κάτοικοι των ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικού, Κεντρικής Αμερικής και του βορειότερου τμήματος της Νοτίου Αμερικής θα έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν τη πρώτη φάση της διάβασης. Στην Ευρώπη, τη Δυτική και Κεντρική Ασία, την Ανατολική Αφρική και τη Δυτική Αυστραλία θα είναι ορατή η τελική φάση του φαινομένου και συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια του ηλιοβασιλέματος της 6ης Ιουνίου.
πηγη

Τα οκτώ μυστήρια του σύμπαντος που δεν μπορεί να λύσει η Επιστήμη

Δείτε ποια είναι τα οκτώ μεγάλα αναπάντητα ερωτήματα γύρω από το σύμπαν που ταλανίζουν τους επιστήμονες Οι επιστήμονες αποκάλυψαν  τα οκτώ μεγάλα αναπάντητα ερωτήματα του σύμπαντος. 

 Σύμφωνα με το περιοδικό Science αυτά ποικίλουν από το μυστήριο της σκοτεινής ύλης, η οποία αποτελεί το 73% των πάντων αλλά ακόμα δεν έχει αναγνωριστεί μέχρι τον Ήλιο και γιατί είναι τόσο καυτός. Μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις ακόμα και οι επιστήμονες παραδέχονται πως κάποια από αυτά τα ερωτήματα δεν πρόκειται ίσως να απαντηθούν ποτέ και να παραμείνουν μυστήρια. 

 Εάν λυθεί κάποιο από τα οκτώ μεγάλα μυστήρια θα λυθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα από τις αστρονομικές παρατηρήσεις, εξηγεί ο Robert Coontz. Το μεγαλύτερο μυστήριο που απασχολεί τους επιστήμονες είναι αυτό της σκοτεινής ύλης. "Μέρος του μυστηρίου είναι ότι δεν έχουμε κανένα στοιχείο, καμία ένδειξη για το κατά πόσο θα μπορέσουμε κάποτε να βρούμε μια απάντηση για αυτό", τονίζει ο αστροφυσικός του Ινστιτούτου Max Planck στο Garching της Γερμανίας, Simon White. 

 

Αναλυτικά τα οκτώ μυστήρια που ταλανίζουν τους επιστήμονες :

 

 *Η σκοτεινή ενέργεια, η οποία ναι μεν υπάρχει αλλά δεν μπορεί ακόμα να μετρηθεί, να την ανιχνεύσουν. 

 *Η σκοτεινή ύλη, η οποία συνδέεται στενά με την σκοτεινή ενέργεια. Με αυτόν τον όρο χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την "κόλλα" που κρατά τα πάντα στο σύμπαν ενωμένα. Ωστόσο, ο Adrian Cho, ο οποίος έγραψε το δοκίμιο για το περιοδικό, πιστεύει πως σε αντίθεση με τη σκοτεινή ενέργεια, οι επιστήμονες έχουν πιθανότητες να ανιχνεύσουν ένα σωματίδιό της. 

 *Που είναι τα αγνοούμενα βαρυόνια; Σύμφωνα με την κοσμολογία, το σύμπαν αποτελείται από 5% συνηθισμένη ύλη (βαρυόνια), 23% σκοτεινή ύλη και 72% σκοτεινή ενέργεια. Τα βαρυόνια είναι υποατομικά σωματίδια τα οποία δημιουργούνται με συνδυασμούς τριών κουάρκ. Μαζί με τα μεσόνια απαρτίζουν την οικογένεια των αδρονίων, δηλαδή σωματίδια που κατασκευάζονται από κουάρκ. Τα βαρυόνια είναι φερμιόνια, σε αντίθεση με τα μεσόνια που είναι μποζόνια. Υπακούουν δηλαδή στη στατιστική Φέρμι-Ντιράκ, ενώ μπορούν να συμμετέχουν και σε ισχυρές αλληλεπιδράσεις. Τα βαρυόνια διαθέτουν έναν κβαντικό αριθμό, τον βαρυονικό, ο οποίος διατηρείται σε κάθε είδους αλληλεπιδράσεις. Η ονομασία τους προέρχεται από την ελληνική λέξη βαρύς, καθώς την εποχή που δόθηκε, πιστευόταν ότι τα σωματίδια αυτά είχαν πολύ μεγάλη μάζα σε σχέση με τα υπόλοιπα. Τα πιο συνηθισμένα βαρυόνια είναι τα γνωστά πρωτόνια και νετρόνια, τα οποία αποτελούν τους δομικούς λίθους του ατομικού πυρήνα. Άλλα σωματίδια που ανήκουν στην οικογένεια των βαρυονίων είναι τα σωμάτια Δ, Σ, Λ, Ξ και Ω. 

 *Γιατί εκρήγνυνται τα αστέρια; Πολλές από τις διαδικασίες σχηματισμού των άστρων και ο σχηματισμός του ηλιακού συστήματος είναι γνωστά από τους επιστήμονες αλλά όπως παραδέχονται ακόμα δεν κατανοούν πραγματικά τι συμβαίνει σε ένα αστέρι, όταν εκρήγνυται, διαμορφώνοντας αυτό που είναι γνωστό ως σουπερνόβα. 

 *Τι ιόνισε εκ νέου το σύμπαν; Για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια μετά το Big Bang, τα ηλεκτρόνια απογυμνώθηκαν από τα άτομα, κάτι για το οποίο δεν έχουμε ιδέα γιατί έγινε. 

 *Ποια είναι η πηγή των πιο ενεργητικών κοσμικών ακτίνων; Βομβαρδιζόμαστε από αυτές κάθε μέρα, αλλά ακόμα οι ερευνητές δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το από που έρχονται. 

 *Γιατί το ηλιακό μας σύστημα είναι τόσο "περίεργο"; Υπάρχει λογική στο ηλιακό μας σύστημα ή κυριαρχεί το χάος και η τύχη; Κανείς δε ξέρει πραγματικά. 

 *Γιατί το στέμμα του Ήλιου είναι τόσο καυτή; Όσοι μελετούν τον Ήλιο ακόμα δεν ξέρουν. Το στέμμα είναι το απώτατο στρώμα από τον πυρήνα του Ήλιου, αλλά είναι απίστευτα ζεστό και οι λόγοι για αυτή τη παράξενη "διαστρωμάτωση" αποτελεί μυστήριο. 

 http://ksipnistere.blogspot.gr/2012/06/blog-post_8017.html

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ Ξενάγηση στο CERN μέσα από μια έκθεση

ΦΥΣΙΚΗ-ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Υπεύθυνος: Επιμέλεια: ΒΑΛΙΑ ΚΑΪΜΑΚΗ valia@enet.gr Του ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

Η γνωστή ρήση λέει πως «άμα δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ»...

Με τίτλο «Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας» η πρώτη περιοδεύουσα έκθεση του CERN στην Ελλάδα γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό, αναβαθμίζοντας τη σχέση μικρών και μεγάλων με την επιστήμη. Αυτό συμβαίνει και στις μέρες μας: σε περιπτώσεις που το ευρύ κοινό δεν μπορεί να δει και να γνωρίσει από κοντά μια σημαντική εγκατάσταση με υπερεθνικό χαρακτήρα, είτε γιατί βρίσκεται μακριά είτε γιατί η ίδια μπορεί να δεχτεί μονάχα περιορισμένο αριθμό επισκεπτών, η καλύτερη λύση είναι να «πάει» η εγκατάσταση στον κόσμο, μέσω αντιπροσώπου.
Αυτή τη λύση έχει προκρίνει, για την προβολή του έργου του και την επικοινωνία της επιστήμης γενικότερα το CERN, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικών Ερευνών: δημιούργησε κάμποσες μικρές και μεγαλύτερες εκθέσεις, οι οποίες περιοδεύουν ανά τη γηραιά ήπειρο παρουσιάζοντας στις ενδιαφερόμενες πόλεις για 2-4 εβδομάδες με ειδικά προγράμματα και ξεναγήσεις (κυρίως σχολείων, αλλά και απλών πολιτών) τις δραστηριότητες και τα πεπραγμένα του.
Μια απ' αυτές -η πιο βασική, αλλά και η πιο αντιπροσωπευτική, καθώς ενημερώνει τον επισκέπτη για το «αστέρι» του CERN, τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), και τα τέσσερα σπουδαία πειράματα που γίνονται σ' αυτόν, τα τελευταία χρόνια- φιλοξενήθηκε από τις 10 Νοεμβρίου έως σήμερα, 27 Νοεμβρίου στην Αθήνα, στα Εκπαιδευτήρια «Ελληνογερμανική Αγωγή», στην Παλλήνη Αττικής, κάτω από τον εξαιρετικά διαλεγμένο στίχο-τίτλο του Ελύτη «Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας». Είναι η πρώτη φορά που έκθεση αυτού του πανευρωπαϊκού επιστημονικού οργανισμού παρουσιάζεται στην Ελλάδα και μάλιστα, όχι μονάχα σε μια πόλη, αλλά σε πολλές: ξεκίνησε από τη Χίο το Σεπτέμβρη, πέρασε από το Κέντρο Noesis στη Θεσσαλονίκη, κατέβηκε στην Αθήνα και σειρά έχουν πια η Αλεξανδρούπολη, η Πάτρα και ίσως το Ηράκλειο.
Οπως είναι γνωστό, ο LHC αναπαράγει τις συνθήκες που επικράτησαν μερικά κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Εκρηξη που «γέννησε» το Σύμπαν. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον τεράστιο και πολυδάπανο επιταχυντή, τον ισχυρότερο που δημιουργήθηκε ποτέ, οι ερευνητές ελπίζουν να βρουν κάποιες απαντήσεις σε μια σειρά από θεμελιώδη, αλλά ακόμα αναπάντητα ερωτήματα της Φυσικής.
Τα αποτελέσματα της επίσκεψης; «Φανταστική εμπειρία», χαρακτήρισε το μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του CERN δρ Μανώλης Τσεσμελής, τα ως τώρα αποτελέσματα του γύρου της Ελλάδας... «Πολύς ο κόσμος, μόνο θετικά τα συμπεράσματα... Ακόμα και τραγούδι έγραψε η χορωδία της Ελληνογερμανικής για τα εγκαίνια της έκθεσης! Θα τους φέρω στο CERN, να το πουν...» μας δήλωσε ενθουσιασμένος από το αδιαχώρητο που είχε δημιουργηθεί εκείνη τη βραδιά. Για να προσθέσει ότι «τώρα που βρήκαμε τον τρόπο, θα συνεχίσουμε και με άλλες εκθέσεις, θα φέρουμε και δεύτερη, μεγαλύτερη έκθεση και περισσότερο διαδραστική, με στόχο να βοηθήσουμε τα παιδιά με ταλέντο, τα οποία υπάρχουν παντού!»
Τον ενθουσιασμό του συμμερίζεται και η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χριστίνα Κουρκουμέλη, από χρόνια συνεργάτις του CERN, στην οποία ανήκε η πρωτοβουλία γι' αυτή την επίσκεψη. «Εχουμε κλείσει 80 οργανωμένες επισκέψεις σχολείων, στην Αθήνα - εκατοντάδες παιδιά, αλλά και το ευρύ κοινό θα έχουν μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουν τον Οργανισμό και τις δραστηριότητές του, μέσα από τις ξεναγήσεις, τα φυλλάδια που τους μοιράζουμε και την ιστοσελίδα της έκθεσης (http://cern.ea.gr). Είμαι σίγουρη πως αρκετά παιδιά θα ψάξουν παραπέρα, σε όλους κάτι θα μείνει!»
Δικαιωμένος από αυτή την επιτυχία αισθάνεται και ο δρ Σοφοκλής Σωτηρίου, υπεύθυνος Ερευνας και Ανάπτυξης της Ελληνογερμανικής: «Είναι το αποτέλεσμα προσπάθειας πολλών χρόνων και μια αναγνώριση των όσων κάνουμε για την επικοινωνία της επιστήμης», τονίζει. Επεξηγώντας τον εκπαιδευτικό (άλλωστε, σε εκπαιδευτήρια βρισκόμαστε) ρόλο της έκθεσης, δηλώνει πως έχει ληφθεί μέριμνα ώστε κάθε σχολείο να προετοιμάζει την ξενάγησή του, η οποία γίνεται από εκπροσώπους της Ελληνογερμανικής και του Πανεπιστημίου Αθηνών και διαρκεί μια ώρα, για να ακολουθήσει άλλη μια ώρα συζήτησης και διαδραστικών παιχνιδιών. Μάλιστα, προβλέπεται και συζήτηση, μετά την επιστροφή των παιδιών στο σχολείο τους, ώστε να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη από την επίσκεψη. Αξίζει να σημειωθεί πως, δίπλα στα εκθέματα του CERN, υπάρχει και μια αναφορά στα πολύ σημαντικά πειράματα για την ανίχνευση νετρίνων που γίνονται στα ανοικτά της Πύλου, σε βάθος πολλών χιλιομέτρων, μέσα στη θάλασσα.
Ξαφνιασμένος από τον πολύ κόσμο, αλλά και ικανοποιημένος από το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων δήλωσε κι ο εθνικός μας εκπρόσωπος στο CERN, ερευνητής στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», δρ Πέτρος Ραπίδης. «Καλά κάνουν και μας στέλνουν αυτή την έκθεση! Πολλοί θα ήθελαν να δουν από κοντά το CERN, αλλά γεωγραφικά είμαστε στο περιθώριο», δήλωσε. Μοιραία η ερώτηση, λόγω της ιδιότητάς του, για την ελληνική παρουσία σήμερα σ' αυτόν τον Οργανισμό, του οποίου η χώρα μας ήταν ιδρυτικό μέλος. «Εχουμε αρκετούς έλληνες επιστήμονες στην έδρα του, όμως χρειάζεται να αναβαθμίσουμε ακόμα περισσότερο την παρουσία μας, περνώντας και σε τεχνολογικούς χώρους όπου υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες, εκτός από τη θεωρία» τόνισε, προσθέτοντας ότι «αν δώσουμε έστω και 10% μεγαλύτερη συνεισφορά από τη σημερινή (όσο κι αν αυτό είναι σήμερα δύσκολο, λόγω της κρίσης), τα οφέλη θα είναι πολλαπλάσια, καθώς τα χρήματα αυτά θα επιστρέψουν σε αναθέσεις, τεχνογνωσία, δουλειές».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Ανακαλύφθηκαν 50 εξωπλανήτες ♦ 16 με συνθήκες ζωής σαν της Γης

Ευρωπαίοι αστρονόμοι ανακάλυψαν 50 άγνωστους έως τώρα πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος. Ανάμεσά τους, υπάρχουν 16 εξωπλανήτες που εμπίπτουν στην κατηγορία της «σούπερ-Γης», δηλαδή έχουν μάζα μεγαλύτερη από του πλανήτη μας αλλά μικρότερη του Δία. Μία μάλιστα «σούπερ-Γη», σε απόσταση περίπου 35 ετών φωτός, στην κατεύθυνση του Αστερισμού του Ιστίου, βρίσκεται στην λεγόμενη «κατοικήσιμη ζώνη» του άστρου της, δηλαδή σε μια περιοχή που πληροί τις προϋποθέσεις φιλοξενίας ζωής.

Είναι η δεύτερη φορά, μετά την πρώτη το 2007 (πλανήτης Gliese 581 d), που οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν έναν εξωπλανήτη σε μια δυνητικά κατοικήσιμη ζώνη (ούτε πολύ ζεστή, ούτε πολύ κρύα), δηλαδή στη σωστή απόσταση από το άστρο του, ώστε να καθίσταται εφικτή η ανάπτυξη ζωής σε αυτόν - τουλάχιστον όπως την ξέρουμε στη Γη.
Η ανακάλυψη των εξωπλανητών έγινε με το όργανο (φασματογράφο) Harps, που βρίσκεται στο διαμέτρου 3,6 μ. τηλεσκόπιο «Λα Σίλα» του Ευρωπαϊκού Νοτίου Παρατηρητηρίου στη Χιλή, από ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον δρα Μισέλ Μαγιόρ του πανεπιστημίου της Γενεύης, ο οποίος είχε ανακαλύψει τον πρώτο εξωπλανήτη το 1995.

Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε συνέδριο στις ΗΠΑ με θέμα «Ακραία ηλιακά συστήματα» και επίσης πρόκειται να δημοσιευτεί στο περιοδικό αστρονομίας και αστροφυσικής Astronomy and Astrophysics, σύμφωνα με το BBC, τη βρετανική Guardian και το Science.
Οι 50 νέοι εξωπλανήτες κινούνται σε τροχιές γύρω από άστρα που μοιάζουν πολύ με τον Ήλιο μας. Πέντε από αυτούς έχουν μάζες το πολύ πενταπλάσιες σε σχέση με την μάζα της Γης. Οι πλανήτες αυτοί θα αποτελέσουν στόχους προτεραιότητας στο μέλλον για τα διαστημικά τηλεσκόπια, που θα αναζητήσουν ίχνη ζωής στις ατμόσφαιρές τους (π.χ. την χημική «υπογραφή» του οξυγόνου).

Η πιο όμοια στον πλανήτη μας «σούπερ-Γη», με την κωδική ονομασία HD 85512 b, εκτιμάται ότι έχει μάζα μόνο 3,6 φορές μεγαλύτερη από τη Γη και βρίσκεται στο άκρο μιας κατοικήσιμης ζώνης (τέτοια θεωρείται μια σχετικά στενή περιοχή γύρω από ένα άστρο, όπου μπορεί να υπάρξει υγρό νερό στην επιφάνεια του πλανήτη, το οποίο θεωρείται ζωτικό για την ύπαρξη ζωής).
«Σούπερ-Γη» καλείται ένας εξωπλανήτης αν έχει μάζα μέχρι δέκα φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης. Εκτιμάται ότι ο συγκεκριμένος εξωπλανήτης έχει βαρύτητα 1,4 φορές μεγαλύτερη της αντίστοιχης γήινης, θερμοκρασίες από 30 έως 50 βαθμούς Κελσίου και μεγάλη υγρασία, με συνέπεια η ατμόσφαιρά του να είναι μάλλον πνιγηρή.
«Δεν εννοούμε ότι αυτός ο πλανήτης θα είναι κατοικήσιμος για εμάς τους ανθρώπους», διευκρίνισε η αστρονόμος Λίζα Καλτενέγκερ του γερμανικού Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ, η οποία δεν απέκλεισε όμως ότι άλλες μικρότερες μορφές ζωής θα μπορούσαν να επιβιώσουν εκεί. Το έτος στον πλανήτη αυτό διαρκεί δύο γήινους μήνες και ο Ήλιος του είναι περίπου 1.000 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος από το δικό μας ήλιο. Οι αστρονόμοι επίσης έκαναν νέους υπολογισμούς σχετικά με την πιθανότητα ένα άστρο όπως ο Ήλιος μας να διαθέτει γύρω του στερεούς μικρομεσαίους πλανήτες όπως η Γη, σε αντίθεση με αέριους γίγαντες όπως ο Δίας. Οι επιστήμονες κατέληξαν στην εκτίμηση ότι περίπου το 40% αυτών των άστρων έχουν σε τροχιά γύρω τους τουλάχιστον ένα πλανήτη με μάζα μικρότερη από αυτή του Κρόνου. Με άλλα λόγια, πιστεύουν ότι στο γαλαξία μας αφθονούν οι μικροί βραχώδεις πλανήτες που μοιάζουν με τη Γη.
Μέχρι τώρα οι αστρονόμοι είχαν ανακαλύψει 564 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες, ενώ άλλοι 1.780 περίπου, που έχουν εντοπιστεί από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Κέπλερ» (εκτοξεύτηκε τον Μάρτιο του 2009),αναμένουν την επιβεβαίωσή τους.

Έκρηξη σουπερνόβα ορατή από τη Γη

Από τις 9 μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου

Οι αστρονόμοι εντόπισαν μια σπάνια σε μέγεθος έκρηξη σουπερνόβα, σε απόσταση μόλις 21 εκατ. ετών φωτός από τη Γη. Η έκρηξη, η πιο κοντινή και πιο ορατή από τον πλανήτη μας σουπερνόβα εδώ και 25 χρόνια, κάθε λεπτό γίνεται πιο φωτεινή, τόσο, που θα είναι ορατή από τον πλανήτη μας ακόμη και με κιάλια. Για πολλούς ανθρώπους θα είναι πιθανότατα η μοναδική ευκαιρία στη ζωή τους να δουν με γυμνά μάτια μια έκρηξη σουπερνόβα, καθώς η επόμενη μπορεί να συμβεί σε 100 χρόνια.

Το άστρο που εξερράγη στον γαλαξία «Τροχό» Οι ερασιτέχνες παρατηρητές του ουρανού στο βόρειο ημισφαίριο (όπου και η Ελλάδα) μπορούν να στρέψουν τα όργανά τους, αν ο νυχτερινός ουρανός είναι καθαρός, στην κατεύθυνση της Μεγάλης Άρκτου, πάνω αριστερά από τα τελευταία δύο άστρα της, από τις 9 έως τις 12 Σεπτεμβρίου, οπότε το φαινόμενο (σε μπλε-άσπρη απόχρωση) θα γίνει πιο ορατό.
Η έκρηξη, που πρωτοεντοπίστηκε στο γαλαξία του «Τροχού», στις 24 Αυγούστου, από τον αστρονόμο του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ Πίτερ Νιούτζεντ, γίνεται συνεχώς πιο λαμπερή κάθε λεπτό που περνάει.
Είναι η πιο ορατή στον ουρανό μετά το 1954, ενώ πρόκειται για μια από τις πιο κοντινές στη Γη αστρικές εκρήξεις μετά το 1987.
Το άστρο (PTF-11kly) που εξερράγη με την μορφή σουεπερνόβα, ήδη παρακολουθείται στενά από διάφορες αστρονομικές ομάδες στον πλανήτη, ενώ έχει επιστρατευτεί και το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ», σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters και τις βρετανικές Guardian, Independent και Daily Mail.
Πρόκειται για μια από τις πιο έγκαιρες ανακαλύψεις έκρηξης σουπερνόβα (του λεγόμενου "τύπου 1α") στην Ιστορία, αφού έγινε αντιληπτή σχεδόν από το ξεκίνημά της και δεν αποκλείεται έτσι να μελετηθεί επιστημονικά περισσότερο από κάθε άλλη τέτοια έκρηξη μέχρι σήμερα. «Υπάρχουν δισεκατομμύρια άστρα στο γαλαξία μας, αλλά αυτή η σουπερνόβα θα τα επισκιάσει όλα μέσα στο Σαββατοκύριακο», δήλωσε ο Νιούτζεντ.

Σε λίγες μέρες η λάμψη της θ’ αρχίσει να αργοσβήνει και το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο με μεγάλο τηλεσκόπιο, μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου.
Εκρήξεις αυτού του είδους συμβαίνουν όταν ένα μεγάλης πυκνότητας άστρο «λευκός νάνος», περίπου όσο η Γη σε μέγεθος, αλλά με μεγαλύτερη μάζα από τον ήλιο μας, εκρήγνυται εκτοξεύοντας μεγάλες ποσότητες ύλης σε μεγάλες αποστάσεις. Η ύλη αυτή κάποια στιγμή θα αποτελέσει τη «μαγιά» για τη δημιουργία νέων άστρων και πλανητών.
Έχουν υπάρξει ακόμα πιο φωτεινές εκρήξεις σουπερνόβα στο γαλαξία μας, με την πιο πρόσφατη το 1572, η οποία ήταν ορατή με γυμνό μάτι επί μήνες. Είχε προηγηθεί μια ακόμα πιο θεαματική έκρηξη, το 1006 μ.Χ., που έχει καταγραφεί στα κινεζικά και αραβικά αρχεία. Ήταν τόσο φωτεινή, που οι άνθρωποι μπορούσαν να διαβάζουν τις νύχτες απλώς με το φως της.

ΕΝΕΤ.gr

Η κρυφή γοητεία της Αστρονομίας

Ο άνθρωπος είναι το μόνο πλάσμα στη δημιουργία που σήκωσε το κεφάλι και κοίταξε με απορία τον ουρανό, τον ήλιο, τα άστρα. Ένα από τα βασικότερα υπαρξιακά του ερωτήματα ήταν το τι υπάρχει στο σύμπαν. Οι Βαβυλώνιοι αστρονόμοι, ο μεγάλος Πυθαγόρας, ο Ερατοσθένης, ο Αρίσταρχος και ο Ίππαρχος ήταν οι πρώτοι που κατάφεραν να δώσουν επιστημονικές και ακριβείς απαντήσεις για τον κόσμο. Ήταν οι πατέρες της σύγχρονης αστρονομίας, δηλαδή της επιστήμης που εξετάζει και ερευνά τα ουράνια σώματα. Στην πορεία του χρόνου, τους ακολούθησαν σπουδαίοι επιστήμονες, όπως ο Αλ Σούφι, ο Κοπέρνικος, ο Γαλιλαίος, ο Νεύτωνας, ο Μεσιέ, ο Κέπλερ, ο σύγχρονος Στήβεν Χόκινγκ.

Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί λάτρεις της αρχέγονης αναζήτησης στο άγνωστο. Δεν είναι επαγγελματίες αστρονόμοι.

Το κίνητρό τους είναι η αγνή αγάπη για την αστρονομία. Κοιτούν τα άστρα, όχι μόνο με ρομαντική διάθεση, αλλά με έντονη απορία και με ακόρεστη δίψα για εξερεύνηση, περιπέτεια και γνώση. Είναι τα μέλη του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας και από το 2003 παρουσιάζουν αξιόλογο έργο. Κυρίως, όμως, μοιράζονται το πάθος τους για το σύμπαν, όπως έκαναν οι μεγάλοι αστρονόμοι της ιστορίας. Μάλιστα, για την Τρίτη, 4 Ιανουαρίου, μέρα μερικής έκλειψης του ήλιου, ο Σύλλογος διοργανώνει παρατήρηση του φαινομένου.

Παγκοσμίως, ο όρος «Ερασιτέχνης Αστρονόμος» αφορά μη έμμισθους αστρονόμους, οι οποίοι ασχολούνται με την παρατήρηση ουράνιων φαινομένων με όλη την κλίμακα οργάνων, από γυμνό οφθαλμό έως και τηλεσκόπια υψηλής ακρίβειας, με κίνητρο την αγάπη τους για το αντικείμενο. Η ερασιτεχνική αστρονομία είναι πολύ διαδεδομένη στο εξωτερικό. Μάλιστα έχει σημαντική συνεισφορά στην επιστήμη. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγμα, η British Astronomical Association αποτελείται από ερασιτέχνες αστρονόμους και παράγει έργο, εφάμιλλο εκείνου της Royal Astronomical Society, που μετρά επαγγελματίες. Στην Αμερική υπάρχουν αντίστοιχοι ερασιτεχνικοί αστρονομικοί οργανισμοί, όπως η American Association of Variable Star Observers, η οποία συλλέγει παρατηρήσεις από το 1910, έχοντας στο ενεργητικό της εκατομμύρια παρατηρήσεις και παρέχει τεράστιες βάσεις δεδομένων σε επαγγελματικούς φορείς για αναλύσεις. Σημειώνεται ότι η πρώτη καταγεγραμμένη πρόσκρουση κομήτη στον Άρη βιντεοσκοπήθηκε πέρυσι από την κάμερα του Αυστραλού ερασιτέχνη Anthony Wesley, ενώ οι περισσότεροι κομήτες έχουν πάρει τα ονόματα των ερασιτεχνών, που τους έχουν ανακαλύψει. Οι περισσότεροι εξωπλανήτες έχουν ανακαλυφθεί, επίσης από ερασιτέχνες. Το ίδιο και αστέρια Supernova.

Σε αυτά τα πρότυπα στηρίχθηκε η δημιουργία του Συλλόγου Ερασιτεχνών Αστρονόμων Ελλάδας, ο οποίος έχει στενή συνεργασία με τους αντίστοιχους οργανισμούς του εξωτερικού. «Μακριά από κλειστές κοινότητες και υποτιθέμενους γνώστες, ο ουρανός μάς παραχωρήθηκε, ώστε όλοι να έχουμε δυνατότητα ενατένισης και εξερεύνησης, χωρίς διακρίσεις» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Μάνος Καρδάσης, πρόεδρος του Συλλόγου Ερασιτεχνών Αστρονόμων, σε ημερίδα, που διοργανώθηκε από τον ΣΕΑ και το τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Είναι πολύ σημαντικό σε μία κοινωνία που υποβαθμίζεται συνεχώς, να υπάρχουν άνθρωποι και ομάδες που προσπαθούν να κρατούν τον πνευματικό και επιστημονικό ορίζοντα ανέφελο» σημειώνει.

Ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στην Ελλάδα επικεντρώνει τις προσπάθειές του στη διεξαγωγή αστρονομικών παρατηρήσεων, τη συγκέντρωση χρήσιμων παρατηρησιακών δεδομένων και προσκόμισή τους σε διεθνείς οργανισμούς, την οργάνωση, την πρόταση και διεξαγωγή παρατηρησιακών σχεδίων, την παροχή πληροφοριών και ανταλλαγή απόψεων με κάθε ενδιαφερόμενο σε κάθε περιοχή της Ελλάδας, ή του πλανήτη.

«Σκοπός μας εν κατακλείδι είναι η αστρονομική εμπειρία στην πράξη και η προώθησή της στην ελληνική πραγματικότητα» αναφέρουν τα μέλη του Συλλόγου. Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να γίνει κανείς μέλος, σημειώνουν: «Ο Σύλλογος είναι ανοιχτός σε όλους όσοι αγαπούν την αστρονομία. Είτε αφορά την παρατήρηση, είτε τη μελέτη ή την προώθησή της στο ευρύτερο κοινό. Ο σύλλογος έχει δημιουργηθεί από έμπειρους ερασιτέχνες αστρονόμους, εν τούτοις απευθύνεται σε όλους».

Ο Γιώργος Στεφανόπουλος, ο οποίος κατά τη διάρκεια της ημερίδας εκδήλωσης, τιμήθηκε από τον ΣΕΑ ως επίτιμο μέλος, είναι από τους παλαιότερους ερασιτέχνες αστρονόμους στην Ελλάδα. Ξεκίνησε το 1968 και έχει κάνει περισσότερες από 25.000 παρατηρήσεις μεταβλητών αστέρων και εκατοντάδες του ήλιου, τις οποίες παραχώρησε στον Σύλλογο.

«Ασχολήθηκα με την αστρονομία επειδή είχα την ελπίδα ότι παρόλο που είμαστε ένας κόκκος άμμου στη δημιουργία, μπορούμε να κατανοήσουμε τον κόσμο και να γνωρίσουμε την ύπαρξή μας μέσα από αυτή την επιστήμη» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και για τη συμβολή των ερασιτεχνών αστρονόμων στην επιστήμη, δηλώνει: «Η συμβολή των ανθρώπων που αγαπούν την αστρονομία και δεν είναι επαγγελματίες είναι πολύτιμη. Μπορούν να βοηθήσουν τους επαγγελματίες αστρονόμους με τις παρατηρήσεις και τις μελέτες τους, οι οποίες έχουν μεγάλη αξία για τα κέντρα παρατηρήσεων παγκοσμίως». Εκφράζει παράλληλα την επιθυμία να συνεχιστεί το έργο των ερασιτεχνών αστρονόμων και προτρέπει τους νέους να ασχοληθούν με αυτή την επιστήμη. «Αυτή είναι η φύση και το μεγαλείο του ανθρώπου. Η αναζήτηση του προορισμού του. Και η αστρονομία είναι η κατ΄εξοχήν επιστήμη που βοηθάει τον άνθρωπο σε αυτή του την αναζήτηση».

Ο άνθρωπος ταξίδεψε στο διάστημα, πάτησε στη σελήνη, αποκρυπτογραφεί τα μυστικά του σύμπαντος και της αρχής της δημιουργίας. Η γνώση, που αποκτά διαρκώς, βαθαίνει και πλαταίνει. Όχι όμως χωρίς προβλήματα και δυσκολίες. «Ασχολούμαστε με την αστρονομία, γιατί την αγαπάμε. Όλα τα έξοδα τα καλύπτουμε μόνοι μας. Αυτό που χρειαζόμαστε για να προχωρήσουμε με το έργο μας είναι ένας χώρος για να μας φιλοξενεί» υπογραμμίζει ο κ. Καρδάσης, ο οποίος κάνει σαφές ότι θα ήταν ζωτικής σημασίας η διάθεση ενός τέτοιου χώρου. Τονίζει δε, πως «εμείς θα συνεχίσουμε να παρατηρούμε το σύμπαν και να είμαστε ανεξάρτητοι μακριά από δεσμεύσεις» και καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους, ανεξάρτητα από την εμπειρία τους, ή τα ενδιαφέροντά τους, να εξερευνήσουν τον μαγικό κόσμο του διαστήματος, με την βοήθεια του ΣΕΑ, ο οποίος έχει ανοιχτές τις πόρτες του σε όλο τον κόσμο κυριολεκτικά.

ΠΗΓΗ

Περισσότερες πληροφορίες στο site του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας: http://www.hellas-astro.gr/